Heemkundevereniging Gäöl - Sjakel januari 2001
 
 


De Sjakel
Januari 2001

Geulle in vroeger tijden.
28. Pastoor Haeseck 2.

In de vorige aflevering vertelde ik iets over pastoor Haesech of Haeseck. Volgens de overlevering zou deze 100 jaar pastoor zijn geweest! Sommige bronnen beweren dat hij in 1443 in Geulle geboren is en daar van 1486 tot 1586 pastoor was. Maar in feite is niets met zekerheid over zijn bestaan bekend.

Over deze nestor onder de pastoors zijn in Geulle enkele legenden bewaard gebleven. Maar voordat ik deze vertel wil ik eerst zijn portret beschrijven zoals dit op een olieverf-schilderij uit Geulle staat. Dit schilderij hing eerst in het voormalige kasteel en na 1848 in de pastorie van de Sint Martinus parochie. Het laat een oude priester met een grijze snor en baard zien met een schraal en door de ouderdom getekend gezicht. Hierin staan twee grote heldere ogen en een flinke neus. Zijn lange haren zijn aan de uiteinden gekruld en bedekken zijn slapen, maar laten zijn hoge voorhoofd met rimpels vrij. In zijn handen houdt hij een getijdenboek.

Nu de beloofde legenden uit Geulle over deze stokoude zielenherder:
  • 1. De bisschop van Luik waartoe de Sint Martinus-parochie indertijd behoorde was eens op rondreis. Hij vond het toen de moeite waard om de zeer oude pastoor te bezoeken. Hij verwachtte een versleten bedlegerige grijsaard aan te treffen. Maar in plaats daarvan ontmoette hij een krachtig en nog vitaal mannetje. De bisschop begon hem langdurig te ondervragen over de rooms katholieke godsdienst en de plichten van het pastoorsambt. De oude zielenherder wist alles goed te beantwoorden. Maar toen de bisschop hem naar het aantal sacramenten vroeg kreeg hij als antwoord: zes. Pastoor Haesech noemde ze alle maar vergat het vormsel. Toen de bisschop dit zei antwoordde de pastoor gevat: "Maar monseigneur ik dacht dat gij dit had afgeschaft, want ik heb hier in meer dan 50 jaar geen bisschop meer gezien".
  • 2. De bisschop vroeg de stokoude pastoor ook waaraan hij zijn zeer hoge leeftijd te danken had. Haeseck antwoordde dat hij zich altijd van drie dingen onthouden had: van vrouwen, van dronkenschap en van gramschap. Nu zou een olijkerd zeggen: van trijntje, wijntje en chagrijntje. Het antwoord van pastoor Haesech lijkt geen compliment voor de vrouwen maar is wel een argument voor het celibaat!
  • 3. Op een koude najaarsdag bezocht een reiziger eens Geulle. Langs de weg zag hij een oude man hout aan het hakken. De reiziger maakte zich zorgen dat dit te zwaar werk was voor de bejaarde. Deze antwoordde: "Och, dit valt best wel mee, want als u wat verder gaat dan ziet u mijn vader hetzelfde doen". De reiziger vond de vader inderdaad met houthakken bezig en verwonderde zich daar zeer over. De vader gaf hem als antwoord: "Mijn zoon heeft de waarheid verteld. Hij is bijna 80 en ik 100. En als u het niet gelooft, dan gaat u maar naar de pastoor in de pastorie, want die heeft ons beiden nog gedoopt!"


Dit is toch een mooi verhaal, zelfs als het niet waar gebeurd zou zijn.

Archie Varis.


Literatuur.
1. Uit Geul's verleden. (1926)
2. Limburgs Dagblad, 16-5-1958
3. De Limburger, 4-6-1980

Politie varia

  • Op maandag 4 december vond er een aanrijding plaats op de T-kruising Essendijk-Hulserstraat. Bestuurder van de auto kwam vanaf de Essendijk en verleende geen voorrang aan fietster op de Hulserstraat. Fietster werd licht gewond.
  • Op dinsdag 5 december werd op de parkeerplaats van de Slingerberg een hoeveelheid afval aangetroffen. Betrof een hoeveelheid hout en stof, vermoedelijk een gesloopte caravan.
  • Op donderdag 7 december tussen 15.00 uur en 22.15 uur, werd getracht in te breken in een woning aan de Graaf Wolter Hoenstraat. Aan de achterzijde werd een slotplaat verbogen en de cilinder afgebroken. Doordat er nog bijzet sloten op de deur stonden, kwam men niet binnen. Er werd niets ontvreemd.
  • Op zondag 10 december werd vermoedelijk middels vuurwerk een brievenbus op de Hulserstraat in brand gestoken. Door de buren werd de brand geblust.
  • Op zondag 10 december omstreeks 19.45 uur werd door twee personen getracht een trilplaat en een walsje te ontvreemden bij de werkzaamheden aan de spoordijk nabij de Snijdersberg. Vermoedelijk werden deze spullen klaargezet om later te worden opgehaald.
  • Op Westbroek werd op vrijdag 8 december tussen 13.00 en 17.30 uur, een groene GFT-container ontvreemd.
  • Op donderdag 14 december werd er een snelheidscontrole gehouden op de Hulserstraat. Er werden 198 voertuigen gecontroleerd, waarvan er 26 te hard reden. De hoogst gemeten snelheid bedroeg 71 km/uur.
  • Van vrijdag 15 december op zaterdag 16 december werd er in café 't Centrum een disco gehouden. Omstreeks 01.15 uur ontstond er op de parkeerplaats voor het café een handgemeen tussen enkele jongeren uit Stein en Maastricht. Hierbij werd een jongen uit Maastricht licht gewond door een kapot bierglas.
  • In diezelfde nacht rond 03.00 uur werd wederom het bushuisje aan het Cruisboomveld vernield. Met een steen werd de pas herstelde ruit weer vernield.
  • Tussen vrijdag 15 december, 20.00 uur en zaterdag 16 december 08.00 uur, werd ook brand gesticht in een brievenbus aan de Burgemeester Thijssenlaan. Er ontstond lichte brandschade.
  • Op dinsdag 19 december tussen 16.10 uur en 17.45 uur, werd getracht in een woning aan de Graaf Wolter Hoenstraat in te breken. Door de achterdeur te verbreken, kwam in het keldergedeelte, waarna werd getracht in de woning te komen. Dit lukte niet. Er werd niets ontvreemd.
  • Op zaterdag 23 december omstreeks 02.10 uur, werd er op de parkeerplaats van de Slingerberg een brandende auto aangetroffen. Later werd bekend, dat de auto in Geleen ontvreemd was.
  • Op zondag 24 december vond er een aanrijding plaats op het Kerkplein. Hierbij raakte een bestuurder van een personenauto in de slip en botste tegen een stilstaande auto.
  • Tussen zondag 24 december 23.00 uur en maandag 25 december 13.30 uur werd er een auto ontvreemd vanaf de Essendijk. Het betrof een Duitse personenauto met in de kofferbak een hoeveelheid gereedschap.
Gevonden: een sleutelbos met 5 sleutels, omgeving Past. Smeetsstraat.
Verloren: een Nokia GSM, nabijheid van kanaal.
Brig. Giesen


Ontvangen:

Van Sandra Akkermans uit Waalsen/Beek het boek "Kastelen in Limburg", 2e herz.dr.1978, een uitgave van de Stichting Limburgse Kastelen

In de Heer zijn overleden:
  • op 16 december 2000 op 69-jarige leeftijd, Margriet Bergholtz;
  • op 19 december 2000 op 78-jarige leeftijd, Toon Smeets van de Schoolstraat, e.v. Jetty Dackus;
  • op 26 december 2000 op 71-jarige leeftijd, Jules Neutelings van de Hulserstraat, weduwnaar van Annie Ummels;
  • op 31 december 2000 op 62-jarige leeftijd, Dré Ummels, woonachtig in Rothem, e.v. Betsy Dekkers;
  • op 7 januari 2001 op 72-jarige leeftijd, Johannes Hubertus Maria Gerardus (Jan) Smeets, e/v. Els Bruls van de Moorveldsberg.


Geulle 50 jaar geleden.....
Januari 1951

  • De apolloniakermis valt dit jaar in de vasten. Er zal op deze kermisdag dan ook geen gelegenheid zijn tot dansen of andere vermakelijkheden. Het sluitingsuur blijft op die dag gehandhaafd op 23.00 uur. Aanvragen om toestemming tot het houden van vermakelijkheden kunnen wel ingediend worden voor Halfvasten.
  • Tot tijdelijke onderwijzeres aan de bijzondere school "St.Joseph" in het rectoraat werd benoemd Mevr. H. J. Peerbooms-Peters.
  • Loop van de bevolking in 1950.
    Het bevolkingscijfer per 31 december 1949 bedroeg : 1022 mannen
    983 vrouwen
    totaal 2005 inwoners.
    Geboorten in 1950
    25 mannen 25 vrouwen
    Vestigingen in 1950
    28 mannen 33 vrouwen
    Vermeerdering met
    53 mannen 58 vrouwen
    Overleden in 1950
    7 mannen 11 vrouwen
    Vertrokken in 1950
    50 mannen 40 vrouwen
    Vermindering met
    57 mannen 51 vrouwen

    Het bevolkingscijfer per 31 dec.1950:
    1018 mannen 990 vrouwen
    Totaal aantal inwoners per 31-12-1950:
    2008 personen

    Als levenloos werd aangegeven 1 kind.
    Het aantal gesloten huwelijken bedroeg in 1950: 18
  • Verhoging boomtax: Ingevolge raadsbesluit gaat de verhoging met het vijfvoudige bedrag in op 1 jan.1951. de verordening wordt echter eerst van kracht nadat de goedkeuring van G.S. is verkregen. Belanghebbenden, welke bomen op gemeentegrond hebben staan, worden verzocht niet tot omhakken hiervan over te gaan vóórdat men ter secretarie nadere informaties heeft gedaan.Deze verhoging is het gevolg van de stijging van de hout-en fruitprijzen. De boomtax is sinds 1924 niet meer verhoogd worden.
  • De hondenbelasting beraagt per 1 jan.1951:
    Voor loslopende hond fl. 10,00
    Voor vastliggende hond fl. 2,50.
    Voor elke hond meer geldt het dubbel-tarief.
Hein Peters


Een overdenking

Het Kerstfeest, een echt feest om in de huiselijke kring te vieren, is weer voorbij. Voor de steeds groter wordende groep alleenstaanden zijn de Kerstdagen zeker niet de "mooiste" dagen in een jaar.

De krant NRC-Handelsblad wijdde op 4 januari jl. aan deze categorie mensen een speciale bijlage, Profiel. In de Bazuin van 22 december 2000 schreef Q. Metz eveneens hierover onder de kop "De opmars van de alleenstaande". Zelfs de TV wijdde op 5 januari jl. een programma aan de kwestie "alleenstaanden". Cijfers laten zien dat er in ons landje - een van de meest welvarende van de hele wereld - steeds meer alleenstaanden komen. Van de 6,8 miljoen particuliere huishoudens die Nederland momenteel "rijk" is, zijn er niet minder dan 2,4 miljoen huishoudens die uit slechts een persoon bestaan, en dat op een totale bevolking van bijna 16 miljoen inwoners.

De meeste alleenstaanden zijn te vinden in en rond de grote steden, met Amsterdam als uitblinker, in de kop van Noord-Holland en op de Veluwe. Een verklaring hiervoor?

Kon je voor 1960 nog spreken van een vast levenspatroon: lagere school - werken - trouwen op je 20ste en een gezin stichten. De vrouw zorgde thuis voor het huishouden. Vanaf de zestiger jaren verandert dit patroon drastisch. De kinderen studeren na de lagere school gewoon verder op de middelbare school en een groot aantal zet zijn studies hierna voort aan een hogeschool of universiteit, elders in den lande.

Men gaat hiervoor het huis uit en als alleenstaande "op kamers wonen". Velen zijn al de 25 jaar gepasseerd als zij eindelijk beginnen met werken en inkomen te vergaren. Als men al trouwt of gaat samenwonen gebeurt dat vaak rond het 30ste levensjaar. Zo'n half miljoen alleenstaanden zijn jonger dan 30 jaar. Vanaf de zeventiger jaren gaan steeds meer mensen scheiden: één op de drie huwelijken strandt. Veel samenwonenden zien het na een korte tijd niet meer zitten, verlaten hun partner bij het minste of geringste verschil van inzicht vaak van de ene op de andere dag en gaan "op hun eigen" wonen.

Nieuwe partners worden niet snel getroffen. Men gaat steeds extravagantere eisen stellen aan de (nieuwe) partner. De zekerheden van vroeger zijn weggevallen. Men "rotzooit" maar wat aan. Liefde geven komt op de tweede plaats; liefde "nemen" staat voorop.

De vergrijzing is een andere factor. Met het klimmen der jaren valt de huwelijkspartner weg. Relatief veel ouderen zijn op die manier alleenstaand geworden. Een derde van alle alleenstaanden is ouder dan 65 jaar.

Het zijn anno 2001 echter niet alleen de echt oude paren waarvan een partner door overlijden wegvalt. In de afgelopen drie jaar stierven er niet minder dan 42 Geullenaren jonger dan 70 jaar, op een leeftijd van 34, 37, 41, 42(2x), 46, 47, 48, 50 (2x), 52(2x), 56, 57, 58(4x), 59(4x), 61 (2x), 62(4x), 64, 65, 66, 67(7x) 68(3x) en 69 jaar, meestal een partner als alleenstaande achterlatend. Het grote aantal alleenstaanden legt een enorm beslag op de beschikbare woningvoorraad. De 6,8 miljoen particuliere huishoudens bewonen niet minder dan 6,5 miljoen woningen. Wat de komende jaren ons in dit verband nog gaan brengen is natuurlijk koffiedik kijken. Zeker is dat het aantal alleenstaanden enkel zal toenemen. Naar verwachting zullen er in Nederland in 2015 ca. 3 miljoen alleenstaanden zijn, op een bevolking van ca. 17 miljoen. Of het er allemaal beter mee wordt mag worden betwijfeld. De individualisering neemt steeds grotere vormen aan: "ikke, ikke, ikke en de rest kan ...."

Het verenigingsleven dat voornamelijk op vrijwilligers drijft dreigt het eerste slachtoffer te worden van deze individualisering.
S.W.


Een schuilkelder in Moorveld.

De buurt Rijksweg in Moorveld.
Enkele maanden geleden doorzocht ik wat oude paperassen van wijlen mijn ouders J. Notten-Thijs. Sjo Notten was bij leven onderwijzer in Ulestraten. Tussen die oude paperassen vond ik enkele handgeschreven rekeningen, gedateerd 27 mei 1943, afkomstig van H. Peters uit Ulestraten. Zo'n oud document vraagt nadere studie. Wat is het geval? 1943 is het vierde jaar dat we bezet zijn door de Duitsers. Het is ons dan inmiddels duidelijk geworden dat we de indringer nog niet kwijt zijn en dat er vanwege allerlei oorlogsomstandigheden aanleiding is om een veilig onderkomen te hebben als er luchtalarm gegeven wordt of ander geweld dreigt. De bouw van een schuilkelder ligt dan voor de hand. De buurt Rijksweg (zoals de heer Peters schrijft) heeft beraad gehouden en besloten tot de bouw van een schuilkelder.

De schuilkelder.
De opdracht voor de bouw wordt aan Peters uit Ulestraten gegeven. Sjo Notten zal daarbij als een soort 'verbindingsofficier' hebben gefungeerd. Als onderwijzer moest hij dagelijks toch twee maal met de fiets op en neer naar de school in Ulestraten. Overigens zal hij die opdracht niet met tegenzin hebben uitgevoerd. Peters kon erg onderhoudend vertellen over honderd en één zaken, meestal in combinatie met zijn vrouw Maria met wie hij ook nog een kwekerij en een café beheerde. En, komend van school, was dat café voor mijn vader een welkom rustpunt tijdens de dagelijkse fietstocht. Het huis van de familie Peters lag en ligt ook nu nog in het benedengedeelte van de St. Catharinastraat, vlak voorbij de plek waar het water via een pijp kletterend naar beneden valt.

De bouw.
De bouw wordt door Peters verantwoord met de rekeningen nrs. 3 en 4. Op beide rekeningen is als bewijs van correcte verantwoording een registratiezegel van f 0,10 cent aangebracht. De rekeningen zijn verder gespecificeerd in onderscheid naar de vakman, Peters zelf, en de bijman. Het uurloon van de vakman bedraagt f 0,54 en dat van de bijman f 0,50. In totaal hebben Peters en zijn bijman 167 uren arbeid geleverd om de schuilkelder te bouwen. Het totaal van beide rekeningen bedraagt f 110,- inclusief planken- en stijgerhuur, omzetbelasting en afdracht premies sociale verzekering. Andere kostenposten zoals zand, cement en mergelblokken worden niet genoemd. Daarvoor zullen de buurtbewoners zelf hebben moeten zorgen. Voor gemeld bedrag hebben de heren een schuilkelder gebouwd, in afmeting ongeveer 3.50 bij 6 meter. De kelder is bereikbaar via een trap. In het gewelf bevinden zich een drietal pijpen waardoor frisse lucht moest komen. Achteraf geven die luchtpijpen (rond 12 centimeter) niet direct het toonbeeld van veiligheid. De kelder was gebouwd op het erf van de daar nu nog woonachtige familie Zeegers-Notten. Tijdens de oorlog was boven de kelder een aarden wal opgehoogd als buffer tegen bomexplosies. Maar, gelukkig ook als herkenningspunt voor een tank die tijdens de bevrijding, komende door het veld vanuit Kasen, door hagen en alles heenreed en nog net voor de hoge aarden wal tot stilstand kon komen.

Het leven in een schuilkelder.
De kelder was gebouwd voor de gezinnen die toentertijd bovenaan de Schonen Steynweg/Rijksweg (de Baan) woonden. Peters heeft zijn rekening gericht aan de buurt Rijksweg maar plaatselijk werd deze weg altijd als 'de Baan' aangeduid. Behalve voor de al genoemde families was de schuilkelder ook bedoeld voor de andere rond de Baan wonende gezinnen te weten: de drie broers Pierre, Sjeng en Lei Notten en gezinsleden en de gezinnen Ramaekers (Sjo en Frans en gezinsleden) alsmede de familie Martens. De enkele honderden meters naar het zuiden toe wonende familie Lemaire had achter in de tuin een eigen schuilkelder gebouwd.
Tijdens de oorlog bevond zich in de achterzijde van de kelder een constructie van 2 bedden boven elkaar. In die bedden lagen de kinderen (ongeveer 15 in getal) hutjemutje naast elkaar. Dat kon alleen door de bedden in de diepte (in de lengterichting van de kelder) te gebruiken; per bed 5 of 6 kinderen naast mekaar. De volwassenen zaten dan -voor zover aanwezig- in het voorste gedeelte van de kelder waar de trap naar beneden voert. Als ik de ruimte nu bekijk moet het verblijf in de kelder zich beperkt hebben tot 'echt gevaarlijke momenten'. Want alleen al met het toen in de buurt aanwezige kindertal moet de ruimte aardig gevuld zijn geweest. Zelf kan ik mij het verblijf in de kelder 'nét' herinneren. Maar heb daarbij geen indrukken of gevoelens meer van 'hoe benauwd of hoe eng" het was. Wel herinner ik mij de herhaalde voettochten richting schuilkelder, meestal gedurende de nachtelijke uren: in de pyjama of ander bescheiden ondergoedje, met een deken of kussen in de hand.

De kelder heeft een aantal malen goede dienst gedaan. Alleen, enkele dagen voor de bevrijding op 17 september 1944 was de boerderij (stallen en zolders, niet het woongedeelte) als gevolg van lichtspoormunitie in brand geschoten en helemaal afgebrand. Het woonhuis was aan de voorzijde ernstig beschadigd door een granaatinslag (de granaat was drie muren verder tot stilstand gekomen). Gevolg: bij de bevrijding zaten we niet in 'onze' schuilkelder bij de familie Zeegers maar in de traditionele kelder van mijn oudershuis, Schonen Steynweg 3. Dat was nog maar een geluk want tijdens de bevrijding ontstond ook hier brand. Een militair (door mijn moeder altijd omschreven als een grote, lange Amerikaan) kwam tijdens de gevechten de kelder in en riep: "your house is burning!".

Een bezoek na zoveel jaren.
Samen met mijn neven Jo en Gèr heb ik rond de kerst de schuilkelder nog eens bezocht. De kelder ligt rechts 'op de vaart'. De aarden wal is er niet meer. Die is na de oorlog weer afgegraven. Over de ingang tot de kelderruimte ligt een zware ijzeren plaat. Na de oorlogsjaren heeft de ruimte onder meer dienstgedaan als opslagplaats voor voederbieten. 58 jaar na de bouw ziet de kelder er nog puik uit. Het gewelf is gemaakt van mergel. Het metselwerk en de mergel zijn nog volledig in tact. Er zijn geen lekken waardoor de ruimte (ook na twee maanden halve moesson) nog kurkdroog is. In het gewelf zitten nog de luchtkokers (inmiddels van boven gedicht).

Na zoveel jaren zijn we blij met de van Bèr Peters uit Ulestraten afkomstige rekening voor de bouw van een schuilkelder. Dank zij die rekening was het mogelijk dit verhaal in de stijgers te zetten, zonder stijgerhuur!
Paul Notten, Moorveld.


Brieve van Pieke Jr.

En nou zijn me die van de gemeente nog een hoop zeek en zever aan het make over het vervoer onder de maat en dat snap de Noonk nou weer wel, zeg hij, want die hadde maar eens moete kome kijke wie het hier vroeger in Geul was met Gus Roemans en Moo Alberigs, maar ja dat was heel vroeger en nou is het jammer dat Ria van Lewie niet meer op maat vervoert, want dat ging toch veel beterder dan nu, schijns, en misschien moet de Noonk haar maar eens vragen of zij niet toch af en toe eens get wil rondvaren, zo voor de luu van Geul en ik laat jullie nog wel wat hore offent het wat geworde is, want de Noonk en Ria die kenne zich nog van vroeger en dat heef iets met Els te maken maar wie of datdat is weet ik ook niet.

En in Geul zijn ter nu al een heleboel wazige, die zien het heel breed, zeg de Noonk, want bij Leo van Bouwes zaliger was ter ene de dijk opgevare met een kar die een beetje breder was dan hij gedach had en die heef de weiepeul met wortele en al uit de grond gevare en de prikkeldraad met tankele en al en het brier was met de bielse der nog aan ook gans uit de grond gerete en daar zulle die van het waterschap nog wel blij mee zijn en als we een beetje geluk hadde gehat hadde we ter daar ook een paar in het stuur zitte gehad en dat snappe die van de Waterschat weer niet, want die twee van Geul dat ware niet van de minste want een heeft zellef een wijert om zijn huis, dus die heef verstand van water en die is beschermer van de famfaar en die ander is beschermer van de heemkunde vereniging en samen zoude die ons toch wel goed beschermp hebbe tege het water en zo. Maar nou was de Maas weer aan het uitkome en nou hadde ze allemaal geen tijd meer devoor maar daar hore we wel nog wat van.

En in de Pas was het ene nog niet wijt genoeg, want die dacht bij zich eige ik zal der eens voor zorge dat de luuj van Geul ook in den duister wete dat ze naast het fietspad zitte en die had daar met zijn bande de berme zo kepot gevare, daar zei je geer tege en als je dan neve het fietspad kwam lag je zo met je naas op de kop in de graaf en toen was het nog maar een geluk dat die vethouder daar altijd rond rent, die kon der meteen wat aan late doen en nou moet hij der nog voor zorge dat die van de gemeente eens op studiedag gaan en lere dat als ze het gras knippe in Brommele bij het kepelke, dat ze dan niet hoeve te perbere de boome mee om te maaie, want die moet je omhakke en niet de bas devan ieders keer kepot kretse, want dan kunne die van Geul wel bome blijve plante, die blijve toch kepot gaan zeg de Noonk, en dat weet een kind nog dus ik ook. Maar die van Brommele kome, die maak je ook niet zomaar get wijs, want der heeft nog ene een heel grote vis gevange en dat was geen bukkem, want die wegen geen 17 kiloos.

En vorig jaar hebbe de boere de mais langer late staan, en van de Noonk weet ik waarom, want dat stond in de gezet, nou kunne ze de keun ook aan de beeste voere en de Noonk hoop nou maar niet dat ter zijn die de hele winter werk hebbe om die al die keun nog te telle of ze alles bij elkaar hebbe en dat hun geen geleutige ontsnap.

En de Noonk was zich weer ene gaan drinke en der was ook ene, die niet van Geverik was, maar erges anders vandaan, maar dat was niet erg zeg de Noonk, want ook in die zijn letste humme daar zitte toch geen tesse in en dat snap ik nou weer niet, want de Noonk heeft gaaruits geen verstand van mode, zeg Merie altijd, en dat zie je ook aan zijn gestobde hose en zijn gestukkerde mesjesterbroek en aan zijn humme zitte nog knope van bij Makkendas vroeger, zeg Merie en laatst maakde hij het helemaal bond toen hij met een pofboks naar het kaarte wilde gaan, maar daar heef Merie toch een stokske tusse gestoke.

En Harie was lets weer op de brommer naar Eelse gegaan, naar Sjeng Linders, goedkope blikke bruine bonen hale, maar dat heef hij gewete want in de Eiskesweg was het nut op de weg en hij had de klatere tot achter zijn ore hange en hij mag nog blij zijn dat hij brilletien in zijn hare had, anders was het nog erger geweest en dat zal hem lere, want hij kan beter in zijn eige dorp waar gaan hale, dan begaait hij de boel tenminste niet zo. Dus jullie wete het vast al, vandaag eten we bruine bone en dat zal ik morrege wel weer merken aan de Noonk, maar daar vertel ik wel een andere keer over, tot dan, met de groete van Pieke Jr . uit de Piemelenhoek.

Alaaf, alaaf, alaaf.

Op dinsdagavond 30 januari 2001 om 20.00 uur verzorgt drs. A. Jenniskens, stadscultuurhistoricus van de gemeente Maastricht, een lezing over de geschiedenis van Carnaval in Limburg, met de nadruk op de situatie in het zuiden van de provincie. Toon Jenniskens is weliswaar reeds jaren woonachtig en werkzaam in Maastricht en aldaar dan ook in het culturele leven geen onbekende, hij is afkomstig uit Horst in het noorden van Limburg, dus u hoeft niet bang te zijn dat de lezing te zeer Mestreeeeech-gericht zal zijn.

Voor een gezonde portie humor staan zowel het onderwerp als de inleider garant. De bijeenkomst is zowel voor leden als niet-leden van de vereniging toegankelijk, de entree is vrij.

De Carnavalsvereniging is inmiddels speciaal uitgenodigd deze bijeenkomst bij te wonen. De lezing wordt gehouden in het zaaltje van Het Wapen van Geulle, Hulserstraat 10.

Voor nadere informatie kunt u bellen: 043-3646690.

Sectie genealogie.

Op 14 december 2000 vond wederom een geanimeerde bijeenkomst van de sectie genealogie van de Heemkundevereniging plaats. Een aantal standaardformulieren, die dienstig kunnen zijn bij het inventariseren van genealogische gegevens, werd uitgewisseld. De inventarisatie van aanwezige informatie werd uitgebreid met woordenboeken (o.a. latijn), oud-schrift alsmede enige historische geografische informatie. Ook voor het vertalen van met name Latijnse en Franse (genealogische) teksten kan een beroep gedaan worden op leden van de sectie. Kort werd ingegaan op de "bijnamenproblematiek" in Geulle (zie ook de vorige Sjakel), waarbij geconstateerd werd dat in de Heemkunde-uitgave "Eine Wösj Groffiaote" reeds een eerste aanzet tot het verzamelen van die gegevens werd gedaan. De sectie zal bezien of het binnen haar doelstelling valt het onderzoek op dit terrein voort te zetten dan wel uit te breiden. Een ander onderwerp van gesprek zijn de diverse verzamelingen bidprentjes, die bij (leden van) de vereniging, maar ook daarbuiten (archief, Internet) voorhanden zijn en dan met name de vraag hoe die verzamelingen en de informatie, die erin opgeborgen zit, voor genealogen binnen Geulle nog meer en nog makkelijker toegankelijk gemaakt kunnen worden.

Het belang van notariële archieven (koop- en verkoop van onroerende goederen, openbare verkopingen, testamenten en scheidingen en delingen etc.) kwam aan de orde. Tenslotte hebben we gesproken over een paar genealogische problemen, die bij leden van de sectie leven. Het pleit voor de kwaliteit van de sectie, dat die problemen ter plekke konden worden opgelost. Het computerbestand, waarvan eerder sprake was, is inmiddels uitgebreid tot ca 4.500 "Geullenaren". Tijdens de volgende bijeenkomst, die plaatsvindt in het Verenigingslokaal "De Gröffeldwois" op dinsdag 20 februari 2001 om 19.30 uur zal onder meer geoefend worden met oud-schrift aan de hand van een Geulse akte uit vroeger tijd. Leden van de sectie maar ook andere belangstellenden zijn van harte welkom. Voor nadere informatie: 043-3646690.

Bonte aovend 2001

In een tot aan de nok gevulde zaal `t Heukske vond afgelopen zaterdag 13 januari onze bonte avond plaats. Om 20.11 uur speelde Jo Lahoye zijn eerste nootjes en de vasteloavesvereniging betrad het podium onder aanvoering van Prins Peter 2e en prinses Anita.

De zaal, die door de leden van de vereniging was omgetoverd in een echte zittingstempel, verwelkomde ons op schitterende wijze en de toon was meteen gezet.

300 Geulse bök en geite die geamuseerd wensten te worden en wij hadden ons voorgenomen om deze wens in vervulling te doen gaan!

Opperbok Ronald heette iedereen welkom en gaf het woord over aan presentator Peter Claus, die zo als naderhand bleek, een groot aandeel zou hebben in het slagen van deze bonte avond (Peter, je was perfect).

De eerste groep van de avond die optrad was natuurlijk ons Geuls mannenkoor dat onder aanleiding van Hein van de Kes enkele nummers ten gehore bracht die er zijn mochten.

Op geheel eigen wijze werden dingen van in ons dorp en er buiten onder de loep genomen. Hierna was het woord aan Paul Lemmens en zijn Kluiverkes, die het carnavalsliedje 2001 en enkele andere nummers op de bühne brachten en de zaal op hun hand kregen. Paul was net van het podium af toen Peter op zijn eigen bekende wijze een van artiesten van buiten Geulle aankondigde. Dit bleek niemand minder te zijn dan de Limburgs Buutekampioen 2001: Pierre van Helden als verpleger in de buut.

Geulle heeft het geweten want de zaal lag aan Pierre z'n voeten en de lachsalvo`s volgden elkaar in een moordend tempo op.

Opperbok Ronald zette Pierre van Helden namens onze vereniging en de hele gemeenschap nog eens in het zonnetje met zijn behaald succes, 24 uur eerder in Roermond.

Na dit optreden was het aan 'de vrouwluu van de fanfare' om de zaal weer zo ver te krijgen om de aandacht op het podium te richten, maar zij deden dit op een wijze alsof ze het hele jaar niets anders doen.

Weer konden de zakdoekjes uit de tas worden gehaald want Heidi uit de Alpen en enkele andere mooie dirndels molken en zaagden dat het een lieve lust was. Heidi "José" dirndel Miep of de Milka koe, aan alles was gedacht.

Na dit optreden kwam er weer een kanjer in Geulle op het podium, onze eigen Paul Maassen, net terug van Roermond waar hij de avond van tevoren in de finale had gestaan van het Buutekampioenschap waarbij de vasteloavesvereniging en vele Geullenaren Paul hadden gesteund, op perfecte wijze vervoerd door Thijssen Tours Geulle.

En dat Paul terecht in de finale had gestaan liet hij zaterdagavond wel zien want "Opa ging op control in het ziekenhuis" en hij had bij ons de hele zaal al onder controle want het tweede zakdoekje kon weer uit de tas gehaald worden.

Of Opa nu een nummertje "trok" of dat hij zich een oor liet aannaaien, fonds of particulier, alles kon. Paul werd samen met zijn vrouw door Ronald in de bloemetjes gezet voor zijn prestatie.

Nu betrad Chiara Vranken, de dochter van oud Geullenaar Hay Vranken, uit Margraten de zaal. Chiara Vranken voerde een dansmarietjeshow op waar de hele zaal stil van werd. Been in de nek, benen waar wij ze niet verwachten: alles passeerde de revue. 13 jaar jong en dan zo`n optreden, het was om stil van te worden.

De wisselbekers werden door de winnaars terug gegeven aan Prins Peter 2e, zodat ze weer klaar staan voor onze optocht over enkele weken.

Nu was het de beurt aan 'de vrouwluu van de raad van elf' die met hun kostuums van de optocht een Braziliaanse dans op de vloer brachten waar iedereen van stond te watertanden: het was dat we niet beter wisten anders zou je denken dat ze dit vaker gedaan hadden, want het was in een woord klasse!

Marie-jose, Nel, Marleen, Mirjam, Annelies, Jaqeline, Elsa en Karin, namens ons mannen: jullie waren het einde!

De volgende artiesten zijn op onze bonte avond al niet meer weg te denken, want Buurtvereniging In de Peel is er altijd bij dus nu ook weer. Pieke Ummels presenteert ons het slagerfestival 2001 met schitterende namen als Heino, Friedel Theo en Bob in schattige 'vrouwluu' kleren en Ria van Lowie als Marsepulamie, Willem als vrouwen verslinder en ter afsluiting Tiny Vranken die als hartenverslinder de zaal in vervoering bracht. Er zal nog veel nagepraat worden in Geulle over dit optreden want wie was nu de man en wie de vrouw?

Ook onze andere muziekvereniging doet ieder jaar een duit in het bonte avond zakje: de Harmonie die met opperhoofd Plop Harry Wintraeken de hele bühne nodig had en een schitterende show opvoerde die met liedjes werd omlijst. De zaal vond het schitterend en liet dit ook met luid applaus weten.

Als uitsmijter hadden we dit jaar "duo ammezasie" gecontracteerd en hier kregen we geen spijt van want iedereen stond op de banken en onze twee vrienden uit Maastricht hadden Geulle aan hun voeten liggen. Twee keer bies bies en graag een derde keer, maar ze moesten nog verder naar Spaubeek dus konden hieraan geen gehoor geven. Het was echter grote klasse wat deze twee ras artiesten lieten zien.

Iedereen die had meegedaan aan de bonte avond werd door Peter Claus op de bühne geroepen en Paul Lemmens met de kluiverkes sloot de optredens van deze avond af met nog een keer de carnavalsslager 2001.

Jo Lahoye pakte vanaf hier de avond over en deed dit zoals we van Jo al jaren gewent zijn, getuige de dansvloer die om 01.45 uur nog steeds vol stond. Een van de betere Bonte avonden was hiermee ten einde en het mag gezegd worden: de bonte avond leeft in Geulle, dat is vanavond wel gebleken.

Nogmaals artiesten van Geulle: Ontzettend bedankt voor deze geweldige avond. Verder wil ik namens deze weg Marcel en Jolanda van Friture `t Trefpunt bedanken voor hun bijdrage wat betreft de voorverkoop, Jackie Dohmen en Fabio Philippens voor het beschikbaar stelen van hun lampen, het activiteitencomite van de voetbalclub voor de rookmachine, Jean en Mieke van café `t Heukske voor de mooie samenwerking en verder alle medewerkers aan deze avond. Wij kijken nu al uit naar Bonte Avond 2002:

1/12 januari Zaal `t Heukse......................
Ed Philippens


Mevrouw Fraquin en de Kajevee (vervolg)

Zo'n training op de Schieversberg duurde een hele week en werd bijgewoond door veertig, misschien wel vijftig jonge meiden. Het moet dus wel erg druk geweest zijn in pand "Schieversberg". "Maar", zegt mevrouw Fraiquin, "Het ging er wel gezellig aan toe".

Na de week Schieversberg is mevrouw Fraiquin nog bij andere instellingen van de K.J.V. geweest in Oosterhout (twee weken) en Breda (drie maanden). Na al deze opleidingen lag een betrekking in het huishouden in het verschiet. Maar daar was niet veel mee te verdienen, weet mevrouw Fraiquin.

Haar zuster bijvoorbeeld (mevrouw Tina Franssen aan de Maas, de vrouw van Graatsje) had wel zo'n betrekking en verdiende f 7,- per week. Zelf had zij een baan bij Céramique in Maastricht en dat leverde precies het dubbele op: f 14,- per week. Het verschil in beloning tussen vroeger en nu is eigenlijk niet meer te bevatten. Voor klussenwerk zoals het poetsen van de auto of het doen van de tuin wordt tegenwoordig ook f 14,- betaald, maar dan per uur!

De verdere levensloop
Mevrouw Fraiquin is in Heer getrouwd en is daar haar hele leven blijven wonen. In haar jonge leven bleef zij evenwel naar Geulle komen. In Geulle was het met kermissen goed toeven in café Sport op het Westbroek en in café danszaal Thijssen aan de Maas (waar nu busonderneming Thijssen gevestigd is). Bij die gelegenheden was er vaak een orkestje en was er veel joligheid. Mevrouw Fraiquin leerde er veel Geulse generatiegenoten kennen die er inmiddels al niet meer zijn. Wordt vervolgd.
Paul Notten

 
Copyright © 1999-2016. 'Groeten uit Geulle' is een uitgave van de Heemkundevereniging Gäöl.