Heemkundevereniging Gl - Sjakel juni 1999
 
 


De Sjakel 

Geulle in vroeger tijden.

11. De ondergang van het Frankische rijk.

Na de dood van Karel de Grote in 814 kwam zijn enige overgebleven zoon, Lodewijk de Vrome aan de macht. Hij regeerde tot 840. Lodewijk staat bekend als een zwakke en besluiteloze vorst: hij kon nog zijn rijk nog zijn zonen de baas. Reeds tijdens zijn leven eisten zonen delen van het grote Frankische rijk voor zich op. Zij voerden zowel oorlog tegen elkaar als tegen hun vader, waarbij zij niet schuwden de hulp van de Noormannen in te roepen. Na de dood van Lodewijk de Vrome eiste zijn oudste zoon Lotharius I het gehele rijk voor zich op. Dat was in strijd met het frankische erfrecht welk elk kind een gelijk deel toewees. Van de voortdurende broederstrijd profiteerden de gouwgraven: zij vergrootten hun macht en werden steeds zelfstandiger, want de twistende koningen hadden niet meer de macht om de ontrouw van hun leenmannen en gouwgraven te straffen. In 843 werd het "Erfenisverdrag van Verdun" gesloten: dit verdrag bevorderde het ontstaan van de latere nationale staten. Het grote westeuropese rijk van Karel de Grote werd in 3 stukken opgesplitst, zonder daarbij te letten op samenhorigheid, taal en natuurlijke grenzen:

    Oost Frankenland, het latere Duitsland kreeg Lodewijk de Duitser. Dit  germaanse deel was politiek en strategisch gezien het sterkste.

    Midden Frankenland kwam toe aan Lotharius I. Deze oudste zoon van  Lodewijk de Vrome kreeg ook (in theorie) de keizerskroon. Dit middenrijk was een smalle  landstrook van de Noordzee tot zuid Italië. Ook zuid Limburg viel hieronder.

    West Frankenland werd bezit van Karel de Kale. Dit romaanse deel was  politiek gezien het zwakste en zou uitgroeien tot het latere Frankrijk.

Tussen 843 en 925 werden de frankische landen en koningsmacht telkens weer verzwakt door nieuwe erfeniskwesties, nieuwe heersers en onderlinge twisten. Bovendien vielen indringers, zoals de Noormannen, de Mohemmedanen en de Maygaren of Hongaren binnen. In 847 kwamen de 3 zonen van Lodewijk de Vrome te Marsna= Meerssen in de onder Karel de Grote gebouwde koninklijke palts bijeen. Zij beloofden de onderlinge vrede te bewaren en samen zich te verdedigen tegen de Noormannen. In 851 kwamen zij weer in het huidige Meerssen bij elkaar om deze afspraken te bevestigen. Dus Meerssen was indertijd centrum van west Europa. In 855 stierf Lotharius I, de keizer-koning van het midden Frankenland. Voor zijn dood verdeelde hij zijn rijk onder zijn 3 zonen, waarbij Lotharius de 2ehet noordelijk deel, waaronder ook zuid Limburg kreeg. Hierdoor was het voormalige grote frankische rijk al in 5 delen uiteengevallen. Lotharius de 2e stierf in 869 zonder wettige erfgenamen. Weer werd Meerssen de ontmoetingsplaats van Karel de Kale en Lodewijk de Duitser. Zij verdeelden Lotharingen bij het verdrag van Meerssen in 870 onder elkaar. Dit verdrag zou de kiem vormen van de eeuwenlange twisten tussen Frankrijk en Duitsland om Elzas-Lotharingen. Ook de opvolgers van deze deelkoningen raakten weer in onderlinge strijd, onder meer over Lotharingen. Hierbij zijn we aangekomen bij het einde van het frankische tijdperk dat rond 900-925 overging in het feodale tijdperk, dat tot circa 1400 duurde.
                                                                                                                                                             (Archie) Varis

Literatuur:
            Waar de brede stroom der Maas.(1972)
            Meerssen, impressies uit het rijke verleden van een jonge gemeente.(1994)
            Uit Geul's verleden.(1926)
            De Franken in Nederland.(2e druk)

 

Geulle 50 jaar geleden...

Juni 1949.

  • De belangstelling voor " De Sjakel" neemt nog steeds toe. Op dit moment zijn  er 375 abonnees.
  • Dat Geulle ook goede atleten voortbrengt moge blijken uit het feit dat de Geulse atleet  Hub Troquette, lid van Caesar, in Geleen op geweldige wijze de 800 meter won. In deze  wedstrijd kwamen 27 atleten aan de start.
  • De verkiezingen hebben plaats gevonden. Het was een zwoele dag en er werd menig glaasje  bier gedronken. De mensen kwamen bij elkaar om het resultaat te vernemen. Om 17.00 uur  werden de stembussen geopend en de telling kon beginnen. Het was nog steeds erg warm en  drukkend en menig zweetdruppeltje was te zien bij het vorderen van de stemmentelling. De  spanning steeg met de minuut. Rond 20.00 uur was de spanning te snijden. De stem des volks  had gesproken. De eerste gelukwensen werden aangeboden en de mensen begaven zich naar de  café,s waar het bier rijkelijk vloeide. De winnaars trakteerden gul. De jonkheid heeft  inmiddels een den geplant voor de woning van de gekozene. De fanfare St.Martinus is  present om het nieuw gekozen raadslid P.Janssen een serenade te brengen. Elders hoort men  de tonen van een trekharmonica om de feestvierenden op te vrolijken en een dansje mogelijk  te maken. Naarmate het nachtelijk uur nadert bereikt de feeststemming haar hoogtepunt.  Eerst als de muziek ophoudt en het laatste glaasje getapt is keert men huiswaarts. de  verkiezingsdag is ten einde.
  • De uitslag van de raadsverkiezingen 7 juni 1949
    De tussen haakje geplaaste cijfers hebben betrekking op de uitslag bij de verkiezing van  26 Juli 1946
    Lijst 1:   J.Thijssen, Oostbroek 172 (159)
                 J.Kengen, Aan de  Maas 45 (54)
                 J.Pinckaers, Aan  de Maas 25 (47)
                                                                        totaal 242
    Lijst 2:   J.Thijssen, Aan de Maas 151 (124)
                 P.Janssen,  Westbroek 15 (24)
                 M.J.Claessens,  Westbroek 2
                 M.Smeets,  Moorveld 8
                                                                        totaal 176
    Lijst 3:   H.Sassen, Snijdersberg 71 (75)
                 J.Smeets,  Brommelen 34 (18)
                 H.M.Tilmans,  Hulsen 9 (10)
                 R.J.Penders,  Snijdersberg 1
                 P.Feyen, Hulsen 9
                                                                        totaal 124
    Lijst 4:   J.H.Jonkhout, Moorveld 56 (10)
                 H.J.Dekkers,  Snijdersberg 11
                                                                        totaal 67
    Lijst 5:   P.H.Muytjens, Broekhoven116 (62)
                 J.H.Zeegers,  Hussenberg 34 (43)
                 J.H.Penders,  Hussenberg 6 (21)
                                                                        totaal 156
    Lijst 6:   J.H.Custers, Moorveld 9 (57)
                 W.J.H.Ghijsen,  Snijdersberg 1
                                                                        totaal 10
    Lijst 7:   H.W.Kurvers, Oostbroek 109 (106)
                 L.J.Paulissen,  Westbroek 26
                 M.J.Dolmans,  Broekhoven 1
                                                                        totaal 136
  • Op initiatief van enkele hondenliefhebbers is er een hondenvereniging opgericht.
  • Norbert Penders, koster van de St.Martinuskerk heeft ontslag aangevraagd en hoopt van  een welverdiende rust te gaan genieten.
  • Bij een inschrijving voor verbetering en verbreding van de wegen is op 1 juni een  openbare inschrijving geweest ten gemeentehuize: De laagste inschrijver was de heer  Griekspoor te Heemstede voor een bedrag van Fl. 76.000,00. De fa.Tempelman en Zoon te  Geleen schreef in voor het bedrag van fl. 76.895,00 Hoogste inschrijfster de fa.  Gebrs.Hoying te Arnhem voor een bedrag van 92.548,00. Het werk is inmiddels gegund aan de  fa.Tempelman en Zoon. De werkzaamheden hebben onlangs een aanvang genomen.
  • Fanfare St.Caecilia heeft onlangs deelgenomen aan een muziekconcours te Horn in de  ereafdeling. Ruim 90 personen vergezelden de fanfare St.Caecilia. De jury kende haar een  tweede prijs toe.

  • Hein Peters.


    Politie-varia

    Politieberichten vanaf 1 april tot en met 31 mei 1999.

  • Op zaterdag 10 april 1999 rond 01.00 uur, werd een ruit vernield van een woning aan de  Broekhoven. Dit was een van de velen ruiten die werden vernield tussen Elsloo en Meerssen.
  • In de nacht van maandag 12 op dinsdag 13 april werd gepoogd in te breken in een woning  aan de Eijskensweg. In die zelfde nacht werd wel ingebroken in een woning aan de  Scheerstraat. Hier werd de garagedeur aan de achterzijde van de woning geforceerd. Uit de  woning werd een koffer met een dwarsfluit, een sleutelbos, een pantalon en een handtas  ontvreemd.
  • Tussen zondag 11 en woensdag 14 april werd een auto aan de Burg. Thijssenlaan  beschadigd. De auto werd bekrast en gedeukt.
  • Op woensdag 14 april omstreeks 14.30 uur, werd er uit jas in het Medisch Centrum aan  het Marktplein een portemonnee ontvreemd.
  • In de nacht van vrijdag 16 op zaterdag 17 april werd op het Steegske een auto bekrast,  terwijl hij op de oprit stond.
  • Tussen vrijdag 23 en maandag 26 april werd ingebroken in een bouwkeet aan de Saintweg.  Uit de bouwkeet werd een accu en een waterpomp ontvreemd.
  • Op dinsdag 27 april vond er op de Moorveldberg een aanrijding met zwaar letsel plaats.  Twee auto's van de Geulse GTI-club reden met hoge achter elkaar richting Poortweg. De  achterste auto haalde op de smalle weg de voorste auto in. Op dat moment kwam een  bestuurster uit tegenovergestelde richting. Deze week nog uit, doch kon een aanrijding  niet voorkomen. Bestuurster werd met zware verwondingen overgebracht naar het ziekenhuis.  De rijbewijzen van de twee andere bestuurders werden inbeslaggenomen.
  • Op maandag 3 mei vond een aanrijding plaats op de kruising Cruisboomstraat-Heirweg,  waarbij alleen materiële schade ontstond.
  • In de nacht van 5 mei omstreeks 01.40 uur, vond er een aanrijding plaats op Westbroek.  De dader reed na de aanrijding echter gewoon door. Door intensief speurwerk van de  politie, werd de auto op de Kuiperstraat aangetroffen. De bestuurder bleek behoorlijk te  hebben gedronken. Verder wilde hij niet meewerken aan het onderzoek en pleegde enig  verzet. Later weigerde hij ook de blaas en bloedproef. Ook was hem het besturen van een  auto ontzegd.
  • Op woensdag 5 mei werd door een onopvallende politiepatrouille de gedragingen van een  lid van de GTI-club gecontroleerd. Tussen Geulle en de Beatrixhaven werden de diverse  overtredingen geconstateerd, o.a. te hard rijden binnen en buiten de bebouwde kom,  vluchtheuvel aan verkeerde zijde passeren, doorgetrokken streep overschrijden. Na staande  houding werd het rijbewijs van deze coureur ingevorderd.
  • Tussen dinsdag 4 en donderdag 6 mei werden de muren van de Rabobank aan het Marktplein  met krijt beschilderd.
  • Tussen zondag 2 en donderdag 6mei werd in de keet van de Vosseboys aan de Kleivelderweg  ingebroken. Ontvreemd werden 5 voetballen, sleutels en een hangslot.
  • In de nacht van zondag 9 op maandag 10 mei werd ingebroken in een auto op Bruggelkes.  Uit de auto werden twee zonnebrillen, een fotocamera en een autoradio ontvreemd.
  • Op donderdag 13 mei werd bij een woning op Westbroek een twintigtal duiven in beslag  genomen. De duiven zaten in een te klein hok en waren niet goed verzorgd.
  • Op donderdag 16 mei vond er een aanrijding met doorrijding plaats op het Marktplein.  Door een getuige kon het kenteken van de veroorzaker worden genoteerd, waarna de  aanrijding kon worden afgehandeld.
  • Op zaterdag 22 mei werd melding gemaakt van het feit, dat de kist van het strooizout,  welke stond bij de brug in Geulle was verdwenen. Het strooizout had men in de berm  gegooid.
  • Op zaterdag 22 mei omstreeks 06.15 uur, werd op de Gank een sterke gaslucht geroken.  Ter plaatse bleek bij bouwwerkzaamheden iets aan de gasleiding te zijn. Door de brandweer  werd de zaak weer in orde gebracht, waarna controle door de Mega. Omwonende werden  verzocht de woningen tijdelijk te verlaten. Na controle door de brandweer mochten ze weer  naar huis.
  • Op zaterdag 22 mei rond 23.30 uur, werd op de parkeerplaats aan de Slingerberg een  hoeveelheid jeugd uit Elsloo/Beek aangetroffen, welke vuurtje aan het stoken waren. Hun  werd verzocht het vuur te doven en weg te gaan. Dit deden ze ook.
  • Op maandag 24 mei omstreeks 14.30 uur vond er een aanrijding plaats tussen een motor en  een auto op de Slingerberg nabij de slinger. De motor haalde de bocht niet en kwam op de  weghelft van de auto, waardoor de botsing ontstond. Alleen materiële schade.
  • Op maandag 24 mei tussen 02.00 uur en 19.00 uur, werd ingebroken in het clubgebouw van  de tennisclub de Pletschmeppers aan de Kleivelderweg. Er werd niets weggenomen, alleen  werden enkele flessen frisdrank genuttigd.
  • Op maandag 24 mei werd een oliespoor op Broekhoven aangetroffen, hetwelk ook in de  bochten van de Slingerberg lag. Door de brandweer werd de weg schoongespoten.
  • Op woensdag 26 mei werd op de Saintweg een personenauto teruggevonden, welke eerder in  Maastricht was ontvreemd.
  • Naar aanleiding van een bekomen melding werd op donderdag 27 mei een onderzoek  ingesteld in een woning aan Aan de Maas. Hierbij werd in de woning een hennepplantage  aangetroffen. Planten waren bijna rijp voor pluk. Door de bewoner werd ook diefstal van  stroom gepleegd. De bewoner werd reeds een naheffing van de stroom gedaan van f. 2.600,-.
  • Tussen zaterdag 29 en zondag 30 mei werd op de Cruisboomstraat een auto  bekrast.

  • Brig. Giesen


    Van de schenk en de braetworsth.
    Tijdens genealogisch onderzoek in het Rijksarchief te Maastricht kwam ik het volgende  vonnis tegen (Archief Landen van Overmaas, inventarisnummer 5718), dat me de moeite waard  leek om via publicatie in "De Sjakel"aan de vergetelheid te ontrukken. Het  oud-Nederlands is niet altijd even makkelijk te lezen; daarom treft u hier en daar een  vraagteken aan, dat er op wijst dat ik niet zeker ben of het overgeschrevene er ook  werkelijk staat. Ziet u enkele punten (.....), dan gaat het om een (in ieder geval voor  mij, met mijn toch beperkte kennis van het oude schrift) helemaal niet te lezen woord. De  strekking van het verhaal zal duidelijk zijn. Onze Lambert heeft een aantal malen  ingebroken in het Kasteel van Geulle en daar meerdere hammen, een grote braadworst, twee  flessen wijn en een hoeveelheid bier gestolen dan wel soldaat gemaakt. Hij wordt daarvoor  door burgemeester en de schepenen gestraft met levenslange verbanning uit het gebied van  de heerlijkheid Geulle, Bunde en Ulestraten en zal, mocht hij zich er nog ooit vertonen,  zwaarder aan den lijve gestraft worden. Het is te hopen dat de gestolen waar in ieder geval gesmaakt heeft, want het vonnis is  voorwaar niet mals en hij mag ook nog de kosten van het proces betalen. Nader onderzoek  zal moeten leren of er in de archieven nog iets te vinden is ter verdediging van Lambert  of omtrent de redenen voor zijn euveldaden en hoe het hem verder is vergaan. Voor de  volledigheid nog het volgen: de namen van de maanden worden afgekort weergegeven: 7ber staat voor september, 8ber voor oktober. Sententie insaake den Crimineelen Heer Officier der Heerlijckheden Geulle, Bunde &  Ulestraten Clager tegens Lambert Smeets, beklaagde en gedetineerde. Gesien de genoomene informatien met de confessie des gedetindens daer  by gedaen, behelzende dat denselven over het jaer geleeden van den Vlees solder op het  Casteel tot Geul, naer de clam van de deure uijtgetrocken te hebben, gestoolen heeft eene  schenck, en nu (?) omtrent de ses weeken geleeden nogh eene schenk met eene groote  braetworsth, en ses dagen daer aen nogh een stuck gerookt vlees, naer alvorens wederom de  clam van den solder in voegen voorsz. uijtgetrocken te hebben, als meede de twee  boutellies wyn uyt den wynkelder, die door den gedetinde met een pas par  tout is worden geopent, en eyndelijk het bier, het geene hij gedetinde voor hem bij thien gebrouwen hadde in een half aemtien in het Pan huys onder de cleer  cuijp door hem gestelt voor af getapt en selfs geconsumeert, als mede gelet op de claght  ende conclusie door den heer Claeger op den 20. 7ber 1721 geexhibeert,  en op de schriftuyre van submissie met de geallequeerde bekentenissen daer in geexitereert  door den gedetineerde op de rolle van den 24e dito overgegeeven, en  daerenbooven over gem. schriftuyre van submissie gehoort den heer advocaat Veugen dienende  den heer Claeger, en aldus geconsidereert wat te considereerende was. Scheepens der heerlijckheden Geull, Bunde en Ulestraten van wegens haer Hooc Mooc en Hren Staten Generael der Vereenigde  Neederlanden, ter maenise van den Heer Officier reght doende, bannen den beklaegde en  gedetineerde Lambert Smeets uijt consideratie dat de gestoolene goederen, alle syn eet en  drinck waaren, voor syn leeven lanck uijt deese Heerlijckheeden ende deselver jurisdictien  met interdictie ooijt meer daarin te coomen op poene van swaerder aen den lijve gestraft  te worden denselven gedetineerde daer toe condemneerende in de costen en misen van  justitie. Actum in judicio extraordinario den 4e 8ber 1721 coram domini praetore en omnibus dominis scabinis, dempto van D....... pronuntiatum  en ter excecutie gesteld tot Geul den 16. 8ber 1721 coram dno praetore  et omnibus dominis scabinis.
    Lou van Kan


    Avondwandelvierdaagse
    Op 29 en 30 juni en 1 en 2 juli organiseert buurtvereniging Oostbroek te Geulle voor de  19e maal in successie de avondwandelvierdaagse. Gestart wordt vanuit café Vossen - Raeven  aan de Hulsertstraat te Geulle. U kunt kiezen uit de afstanden 5 - 10 en 15 km. Voor alle afstanden kunt u vertrekken  tussen 17.30 uur en 19.15 uur. De inschrijfkosten bedragen fl. 1,50 per persoon, waarvoor  u een prachtige, door pijlen uitgezet, parcours krijgt aangeboden door Geulle en omgeving.  Als herinnering ontvangt iedere deelnemer een sticker. De I.V.V. stemper is aanwezig en de wandeltocht gaat onder alle weersomstandigheden  door. De deelnemers aan deze vierdaagse kunnen genieten van een zeer landelijke bosrijke  omgeving. Wandel mee en geniet van de natuur die Geulle en omgeving u te bieden heeft.  Voor meer informatie kunt u bellen met 043 - 3646378.

    Kennisgeving
    In de heer zijn overleden:

  • Op 20 mei 1999, Bertha Bastings-Ghijsen te Geleen, geb. 28 aug. 1917 te Geulle, e.v.  Mathieu Bastings
  • Op 24 mei 1999 op 57-jarige leeftijd, Til Vanmulken, e.v. Piet Opgenoort, Past.  Smeetstraat te Geulle
  • Op 31 mei 1999, op 76-jarige leeftijd, Anna Freens, wed. van Sjo Roumans.
  • Op 2 juni 1999 op 86-jarige leeftijd, Marie Pluymakers, wed. van Sjang Ramakers


  • Computer Club Geulle
    Door de grote groei van het ledenbestand van de Computer Club Geulle sinds januari  1995, is het huidige clublokaal, zaal 't Jachhoes, helaas te klein geworden. Daarom  wordt met ingang van de eerstvolgende bijeenkomst uitgeweken naar Cafézaal 't  Centrum, Hulserstraat 89 te Geulle. Daardoor zijn er ook enkele bijeenkomstdatums  gewijzigd voor 1999. De nieuwe datums zijn:
    - 3 juli
    - 7 augustus
    - 2 oktober
    - 6 november
    - 4 december
    Nieuwe leden zijn natuurlijk nog steeds welkom. Is de CCG iets voor u? Loop eens binnen  en kijk wat er zoal te beleven is op computer gebied!


    De dorpssmid (deel 1)

    Rond 1900 waren er 3 (drie) smederijen in Geulle: M. Smeets op Westbroek, J. Philippens  in Hussenberg en J. Kerckhoffs te Moorveld. Iedere smid had zijn eigen specialiteit. M.  Smeets en zonen waren door heel Zuid-Limburg bekend om hun graafschoppen, schoffels,  hakken en hakbijlen. Vooral de tuinders van St. Pieter bij Maastricht wisten hen te wonen  vanwege hun graafschoppen voor het spitten in de kalkhoudende grond. Zij hadden een  speciale manier om het staal op de juiste temperatuur te harden in olie of petroleum. Zij  brachten op die gereedschappen in slagletters hun eigen merkteken M.S. aan. Na al die  jaren zijn er nog verscheidene gereedschappen van te zien in het dorp. Voor de agrariërs  deden zij alle voorkomende werkzaamheden: o.a. ploegscharen uitsmeden (scherp maken),  ijzerbeslag op houten kruiwagenwielen maken, trekhaken maken die op de uiteinden van het  dwarshout van een paardentuig werden bevestigd (opkrimpen), etc. J. Philippens uit Hussenberg was meer bekend om kunstsmeedwerk. Hij heeft rond 1920  veel voor de nieuwe kerk beneden in Geulle gemaakt. In die tijd ook heeft hij het hang- en  sluitwerk gemaakt voor het huis van mevrouw van der Meij op de Snijdersberg. Uniek is de  212 voordeur met meer dan honderd gesmede spijkers of taats met vierkante koppen (nog  steeds te zien). In 1935 heeft hij ook het hang- en sluitwerk gemaakt voor het huis van  van Dooren op de Waalserberg. Van architect Lemmens uit Beek kreeg hij ook opdrachten om  onder andere sierlampen, deurbeslag en sierankers (voor op voorgevels van huizen) te  vervaardigen. In de oorlog '40 -'45, toen er geen ijzerwaren te krijgen waren, kreeg hij  de gekste dingen te repareren: gaatjes in ketels en koekepannen dichten en wasketels  (waarvan de bodem stuk was) van een nieuwe bodem voorzien. Dit gebeurde met een felsnaad.  Smid Philippens met grote snor hield van nostalgie: hij was als een van de eersten lid van  de heemkundevereniging Geulle. Smid Kerckhoffs in Moorveld was bekend als hoefsmid. In die  tijd waren er nog veel boerentrekpaarden in het dorp. Verder pleegde hij onderhoud aan  ploegen en dergelijke voor de agrariërs in de regio en krimpte hij platijzeren banden op  op houten karwielen. Hij had toen al een autogeen lasapparaat. Het acetyleen-gas wekte hij  zelf op in een ketel met calciumcarbid die buiten tegen de muur stond. Toen in 1926  elektriciteit in het dorp kwam, had hij een elektrisch lasapparaat. Deze drie werkplaatsen hadden niet veel attributen in huis. Het smidsvuur met  blaasbalg, aambeeld en verscheidene grote en kleine vuurtangen stonden centraal. Verder  stond er een werkbank met één of twee bankschroeven (of schroefstok), een slijpsteen en  een handboormachine; soms ook nog een zetbank om platijzer rond te maken. Boven de  werkbank hingen enkele vijlen: platte, halfronde en ronde of rattestaarten. Er stond een  bak met vetkolen voor het smidsvuur en een bak met koelwater. Doordat de werktuigbouw in  Engeland is ontstaan, waren de maten van hoekijzer, platijzer en plaat in Engelse duim of  inch in de handel; een inch is 25,4 mm. Na de oorlog '40 -'45 is men overgegaan op het  metrisch stelsel, dit tot tevredenheid van heel Europa. De werkplaats was een (van binnen)  zwart geblakerde ruimte. Dit kwam door rook en damp van het smidsvuur. Elektrisch lassen  kon vóór 1926 niet, omdat er toen nog geen elektriciteit in het dorp was. Het ijzer dat  men verwerkte, was welijzer (van de peddeloven). Dit ijzer kon men aan elkaar wellen door  beide uiteinden gloeiend te maken en dan snel tegen elkaar te slaan onder toevoeging van  fijn zand dat een hoog siliciumgehalte had. Zo ontstond een goede verbinding. Welijzer was  ijzer waar niet veel eisen aan gesteld konden worden.
    J. Maassen


 
Copyright © 1999-2016. 'Groeten uit Geulle' is een uitgave van de Heemkundevereniging Gäöl.