Heemkundevereniging Gl - Sjakel juli 2000
 
 


De Sjakel
Juli 2000

Geulle in vroeger tijden
22. De reformatie.

In deze aflevering wil ik iets vertellen over de reformatie of de hervorming, die vanaf ca.1500 steeds meer invloed kreeg op de katholieke kerk. Deze geloofsstrijd heeft ook gevolgen gehad voor het kerkelijk leven in Geulle waarover later meer.

In het begin van de 16e eeuw brak op godsdienstig gebied een complete revolutie uit waardoor een einde kwam aan de geloofseenheid die voordien in Europa bestond. Luther, Calvijn en andere hervormers vielen niet alleen de wantoestanden en misbruiken in de toenmalige katholieke kerk aan, maar wilden ook de geloofsleer zelf aantasten. De RK kerk bezwoer de hervormers om van hun dwalingen af te zien. Toen deze dit weigerden volgde ex-communicatie en de definitieve breuk. Hierdoor werd het Christendom verdeeld en dit is tot nu toe zo gebleven.

De toen hier heersende Spaanse koningen bestreden de nieuwe godsdienst fel, omdat zij dit als een bedreiging van de rijkseenheid beschouwden. Zo vaardigde Karel de 5e plakkaten tegen het nieuwe geloof uit. Ook door invoering van de inquisitie - een kerkelijke rechtbank tegen ketterijen - probeerde hij de hervorming tegen te gaan. Veel hervormers werden gegrepen en ter dood veroordeeld. De religieuze politiek van Karel de 5e had geen succes want het protestantisme breidde zich m.n. in het huidige Noord-Nederland steeds verder uit. Teleurgesteld trok Karel zich in 1555 terug. Zijn zoon Filips de 2e volgde hem op.

Deze voerde in 1559 een nieuwe kerkelijke indeling in waardoor o.a. het nieuwe bisdom Roermond werd gevormd. Hiertoe kwam ook de parochie Geulle te behoren. Voor 1559 viel deze parochie onder het bisdom Luik. Tijdens de reformatie of mogelijk al eerder zou in Geulle een pastoor geleefd hebben die 125 jaar oud werd en hier 100 jaar pastoor zou zijn geweest. Over deze Antonius Haesech bestaan veel legendes, waar ik in een latere aflevering van Geulle in vroeger tijden op terug kom. Nu terug naar de reformatie. De hervormers, ook vaak Staatsen of Calvinisten genoemd, kregen ook in Limburg steeds meer invloed. In 1632 viel Maastricht in hun handen. Geheel Limburg kwam nadien in hun macht. Zij gingen de katholieke bevolking hier steeds meer onderdrukken. Op 12 september 1634 trokken zij van Maastricht naar Geulle om het kasteel te plunderen omdat de kasteelheer Ulrich van Hoensbroeck Spaans (katholiek) gezind was. Zij namen alle graan en vee mee dat ze konden vinden.

In 1648 kwam een einde aan de 80-jarige oorlog. Het toenmalige hertogdom Limburg kwam bij Spanje, maar verschillende delen waaronder Geulle kwamen bij de republiek der Nederlanden. Zo begon ook in Geulle de strijd tussen de katholieke bevolking en de Staatsen of Calvinisten, waarover een volgend keer meer.
Archie Varis.


Brieve van Pieke jr.

Dag mense van Geul, hier weer een briefje van uw Pieke uit de Piemelenhoek.
De durpels op de berg zijn ook vaardig en ze zijn niet allemaal heel erg hoog maar de funderingen zijn wel diep, dus weten we tenminste hoe diep de looker zijn waar ons goede geld in verdwijnt zeg de Noonk.

Maar het is maar goed dat die van de gemeente der zijn, want die geven mense nog eens kapvergunningen voor bomen die allang omgehouwe zijn. Dat is bijna zo erg als al die denne, die ter toch alleen maar voor zijn dat de mense niet zien wat de luu op hun geleeg uitspoken, want het is niks schoons, zo.

En de percessie is met de kermis ook gewees en ik mog met de Noonk mee en ik vond het heel mooi om met te lopen. De nieuwe Burger was er ook met twee vethouders, die moeste het nog lere en die sneden de kanten van de bochten er al goed af en die ene vethouder die al langer zit, die had al genoeg getreind, dus die had wel wat anders te doen als naar Geul komen en we zullen aan hem denke als het weer verkiezinge is, zeg de Noonk, want percessies zijn ook werk. Die vethouder wordt nu wel loco-burger en nu moeten wij maar hopen, zegt de Noonk, dat ons niets aan de echte Burger komp.

Het is goed dat een percessie geen wedstrijd is, want dan waren die van de muziek er wel met meer gewees, want als die strijd hebben zitte ze met veel meer luu op de buun alstat er nu meeliepen. Maar misschien zijn die wat er nu niet ware wel de volgende dag met gewees naar Sjerrepeheuvel, toere met d'n Thijs. Daar had de Noonk geen tijd voor, want die moes de kroote sjarre in het veld.

Het was eevels niet veel wat ter op de kermis op de Merret stond, zei de Noonk, bijna net zo weinig als vroeger op het Verrekesbroek, maar dat had je tenminste nog stijle want rijders en zo. Nu moete ze al van die gele borde langs de weg zette anders wete de lui nog gaaruits niet dat het kermis is en die borde kloppe ook nog niet, want toen ik stindes ging om mij een beetje te veramuseren, was alles al ingepak en opgeruimd. De Noonk denk dat ook weinig lui zelvers gebakke hebben, want de tijde veranderen, zeg hij, dat zie je al aan de heemel, die loop nu op raadjes en vroeger moeste ze daar het hele stuk mee sjurrege, ja het is een geluk dat wij nog een bakkes hebbe en sjanse, en Marie van Harie heeft zich weer eens kunnen uitlate, die heef wel twintig vlaaien gebakken, appelekouwe en kroonsele en linse toert maar ik vind de rijstevlaaie nog het lekkerste en ook de proemevlaai, en daar ga ik me een stuk van ete. Nou adi tot de volgende keer, met de groete van Pieke uit de Piemelenhoek.

P.S.: ik ben over naar de volgende klas en daar leer ik ook Engels, dan hoef ik tenminste geen foute op de weg te kalleke !


Erfgoed al goed.

Onder deze titel organiseert de Stichting Instandhouding Kleine Landschapselementen in Limburg (IKL) in samenwerking met Landschapsbeheer Nederland een prijsvraag waarbij ideen voor het behoud, herstellen en/of ontwikkelen van een visueel, ecologisch, cultuurhistorisch of aardkundig aantrekkelijk landschapselement beoordeeld worden.

Gedacht kan worden, aldus de folder, aan grafheuvels, oude kerkpaden, houtwallen, holle wegen, schansen, kolken, watermolens, galgenbergen, bietenkelders, schaapskooien, groeves en bunkers (om u maar eens een idee te geven). Het gaat kortom om landschaps-elementen waarvan u denkt: "Hier zou iets mee moeten".

Per provincie worden drie winnende inzendingen gekozen, die beloond worden met een stimuleringsbijdrage van maximaal fl. 5.000,00. Deze bijdrage is bedoeld voor de uitvoering van het voorgestelde project in 2001. Sluitingstermijn voor inzending van ideen is 15 september 2000. De belangrijkste voorwaarden zijn: het landschapselement moet zichtbaar en voor iedereen toegankelijk zijn; de werkzaamheden moeten een concrete verbetering van de onderhoudssituatie opleveren; er moet sprake zijn van achterstallig onderhoud en de eigenaar moet akkoord zijn met herstel ervan; het element moet bij voorkeur een bepaalde natuurwaarde bezitten. De jury's kennen punten toe in vier categorien: historie, landschap, natuurwaarde en staat van onderhoud. Extra punten zijn te verdienen door uitvoerbare suggesties te doen voor het verwerven van geld en het werven van vrijwilligers.

Heeft u zo een project op het oog, dan wil de heemkundevereniging Gl graag samen met u de schouders daaronder zetten. Een deelnamemap met folder, reglement en inschrijfformulier kunt u aanvragen bij het IKL (0475-352000). Zo'n map is ook in het bezit van de Heemkundevereniging. Uw voorstellen worden met belangstelling tegemoet gezien
(red.)


Politie varia

  • Op vrijdag 2 juni omstreeks 01.00 uur, vond er een aanrijding plaats op Oostbroek alwaar een auto tegen een boom botste. Bestuurder werd overgebracht naar het ziekenhuis en was mogelijk onder invloed van alcohol.
  • In de nacht van zaterdag 3 juni werd er ingebroken in een caf in Broekhoven. Ontvreemd werd geld uit de gokkast, een kelnersbeurs en de spaarkast. De spaarkast werd later leeg te Meerssen teruggevonden.
  • Op maandag 5 juni vond er op de Eijkskensweg een aanrijding plaats tussen twee personenauto's. De aanrijding gebeurde ter hoogte van de verkeersdrempel.
  • Op woensdag 7 juni werd bouwafval gestort op de Kanaalweg. In het afval werd het adres van de storter gevonden, welke over de zaak zal worden gehoord.
  • Tussen vrijdag 9 en zaterdag 10 juni werd er een fiets ontvreemd vanaf de oprit van een woning aan de Mevrouw van der Meijstraat.
  • Op zaterdag 10 juni werd op de Hussenbergstraat ter hoogte van de Drossaertstraat een fiets in de voortuin aangetroffen.
  • Op maandag 12 juni omstreeks 23.20 uur vond er een aanrijding plaats op de Heirweg nabij de wegversmalling aldaar. Een personenauto en een bromfietser kwamen met elkaar in botsing. De bromfietser werd met de ambulance afgevoerd naar het ziekenhuis. Later bleek, dat de bromfietser onder invloed van alcohol was.
  • Op zaterdag 17 juni vond er een aanrijding met doorrijding plaats op de Andreas Sauerlaan. Een bestuurder van een auto reed tegen de groene afrastering aan en reed vervolgens weg. Door een getuige werd het kenteken genoteerd en de dader werd later achterhaald, waarna hij bekende.
  • Op zondag 18 juni werd een Duitse personenauto gecontroleerd op de parkeerplaats onder aan de Slingerberg. De inzittende waren in het bezit van een geringe hoeveelheid drugs.
  • Op zaterdag 24 juni werd een ruit van een woning aan de Hulserstraat vernield. De dader werd later opgepikt en aangehouden.
  • Op zaterdag 24 juni werd geconstateerd, dat er enkele caravans waren neergestreken op de parkeerplaats aan de Andreas Sauerlaan. Nadat hen verteld was, wat de bedoeling was en dat ze niet konden blijven, bleek op zondag 25 juni, dat ze weer vertrokken waren.
  • Verder werd nog diverse keren gereageerd op overlast van jeugd op de diverse plaatsen te Geulle. Ook werd diverse keren gecontroleerd op die plaatsen. Door de politie wordt geregeld toezicht gehouden op de plaatsen waar jeugd zich ophoudt.
Gevonden : n.v.t.
Verloren : Een ID-kaart..
Brig. Giesen


3 keer gouden bruiloft in Geulle

Echtpaar Bouwens - Hodzelmans
Het echtpaar Bouwens-Hodzelmans vierde op 19 mei het feit dat zij 50 jaar geleden in het huwelijksbootje stapten. De bruidegom Willem Bouwens werd op 12 jan 1921 geboren in Geulle en zijn echtgenote op 3 oktober 1919 te Mnchengladbach. Tijdens ons bezoek aan het echtpaar kwamen verhalen los over hun eerste ontmoeting.

In 1948 kwam Thea Hodzelmans haar halfzuster, echtgenote van Geerlings in Brommelen helpen in het huishouden. Willem kwam toen vaak bij zijn zuster, die getrouwd was met Lei Hoofs, in Brommelen. Daar was het ook dat hij zijn Thea tegenkwam. Het was liefde op het eerste gezicht en in mei 1950 traden zij in het huwelijk. Uit dit huwelijk werden vijf kinderen geboren, vier meisjes en n jongen.

Willem werkte vijf jaar als pottemenneke op de MOSA in Maastricht.. Daarna werkte hij 21 jaren ondergronds op de staatsmijn Maurits en toen die op haar laatste benen liep heeft hij nog zeven jaar in de bouw gewerkt. Willem is een echte duivenmelker van de oude stempel. De huidige duivensport is volgens Willem niet meer zoals een 20 jaar geleden. Het geld dicteert nu de sport en voor de gewone duivenmelker is niet veel eer meer te behalen. Thea had de zorg voor haar gezin maar had ook haar hobby's. Zij was een meesteres in het breien van sokken en truien, is gek op muziek en kijkt veel t.v. Ook is zij paraat als er ergens gekiend wordt.

Willem kan zich nog goed herinneren toen de z.g. drekbaan, een wielerbaan aan de Maas, gebruikt werd. Er werden wedstrijden gehouden. Ook waren destijds plaatselijke favorieten op de drekbaan actief. Zo waren er Sjang van Bet, Pierre van Clemens, (slager Vossen) en Jean Simonis die redelijk uit de voeten konden op de drekbaan en diverse prijzen weg kaapten. Het echtpaar is sinds hun huwelijk abonnee van de Sjakel. Tenslotte mochten wij proeven van brandewijn gemaakt door Willem en die smaakte perfect. Willem en Thea wensen wij nog vele gezonde jaren toe in Geulle.
Willy Ramaekers/Hein Peters.


Echtpaar Smitsman - Gubbels

Op 27 mei 2000 vierde het echtpaar Pie Smitsman en Til Gubbels onder grote belangstelling hun 50-jarig huwelijksfeest. Til werd geboren op het Westbroek op 30 september 1922 en Pie op 24 november 1923 te Sibbe. Hoe zij elkaar ontmoeten is een heel verhaal en Pie vertelt daar nog met veel plezier over terwijl Til luistert en hem af en toe iets moet verbeteren.

Pie en zijn broer hadden duiven. En deze duiven moesten in het seizoen iedere week ingekorfd (gezet) worden op verschillende plaatsen wilde men aan concoursvluchten meedoen. En zo gebeurde het dat Pie naar Spaubeek moest om zijn duiven te zetten. Dit was snel gebeurd en er was nog tijd zat over om uit te gaan. Het werd Schimmert waar dansen was. Intussen was Til met haar zus Truia en nog twee neven uit Antwerpen ook naar Schimmert gegaan om een dansje te wagen. En zo leerde Pie zijn Til kennen.

Op een gegeven moment vroeg Pie Til ten dans. Het was de tango "Tanze mit mir in den morgen". Toen was het helemaal gebakken. Op het 50-jarig feest hebben Pie en Til het feest geopend met die dans. Toen werd op huis aan gegaan maar Pie wist niet hoe hij van Geulle naar Sibbe moest. Na een uitleg kwam hij onder aan de Kruisberg en toen wist hij het weer.

Het paar trouwde op 8 december 1949 wettelijk en op 27 mei 1950 kerkelijk. Zij gingen wonen op de Moorveldsberg naast cafe Voncken het huidige "Jachthoes". Uit het huwelijk werden drie kinderen geboren, twee jongens en n meisje. Pie voetbalde in Sibbe maar toen hij met Til verkering kreeg werd hij lid van de "Geulse Boys". Hij vertelt nog met plezier over deze tijd. In die tijd was het nog: Met 11 man naar de wedstrijd en met 11 man weer naar huis. Pie was de man die "Geulse Boys" het eeste kampioenschap bracht. In de wedstrijd tegen Schimmert scoorde hij het winnende doelpunt 2-1. Ook speelde Pie in Harmonie "St.Rosa" van Sibbe zijn partij mee, n.l. op de piston (kleine trompet).

Til had in die tijd de zorg voor haar gezin. In 1963 bouwde Pie een eigen huis te Sibbe en het gezin trok toen naar Sibbe. Toen de kinderen wat groter werden had Til meer tijd voor hobbies. Zo was zij lid van het welfarewerk, dat spullen maakte en die weer verkocht voor het goede doel. Ook werd zij lid van het dameskoor en de plaatselijke gymnastiekclub. In 1994, toen de kinderen het huis uit waren, keerden zij terug naar Geulle. Hier genieten zij van hun verdiende oude dag. Pie gaat zo nu en dan nog vissen m.n. op forel en Til maakt ieder jaar een vacantiereisje met de Lidwinavereniging uit Valkenburg. Pie blijft echter liever thuis.

Til is ook nog actief in de volksdansgroep van Sibbe en Pie kaart iedere woensdagmiddag in de Kleiaove. Zij hebben een prachtig feest gehad en willen niet meer uit Geulle weg. Wij wensen hun nog een gezond en lang leven toe.
Willy Ramaekers / Hein Peters.


Echtpaar Lahoye - Hermans

Op 3 juni vierde het echtpaar Giel Lahoye en Bertie Hermans hun gouden huwelijksfeest. De bruidegom werd geboren in Geulle op 30 augustus 1923 in het gehucht Broekhoven. De gouden bruid zag haar levenslicht op 15 juni 1926 in Catsop gemeente Elsloo. Het wettelijk huwelijk werd gesloten op 21 januari 1950 te Elsloo en op 3 juni volgde het kerkelijk huwelijk in de St. Augustinuskerk te Elsloo.

Op dinsdag troffen we Giel thuis. Bertie was die dag met een aantal dames op reis en probeerde op tijd bij ons gesprek te zijn. Giel vertelde hoe hij zijn Bertie had leren kennen. Het voert te ver om alle anekdotes te beschrijven die Giel ons vertelde maar een greep hieruit willen wij u niet onthouden. Het was het jaar 1948 toen in Maastricht de Heiligdomsvaart werd gehouden. Giel ging met enkele vrienden naar Maastricht om te kijken naar deze Heiligdomsvaart. Na afloop gingen zij in de Muntstraat een glas bier drinken toen er een aantal meisjes passeerden en die bevielen de vrienden wel.

Iets later troffen zij de meisjes weer bij een frituur op de markt. Deze frituur is er nog. Op de markt speelde een harmonie. Na het eten van de frites gingen de dames naar de bioscoop de foto's bekijken die de volgende film aankondigden. Maar men trof elkaar weer achter de HEMA waar men ijs kon krijgen. Dit werd dan ook besteld.

Hoe het kwam weet Giel niet meer maar opeens stond hij daar alleen met Bertie. Het begon al donker te worden en zij moesten naar huis. Er was echter een probleem: zij hadden geen licht op de fiets. Dan maar riskeren en zij stapten op. Giel wist echter alleen nog maar de voornaam van Bertie maar verder niets. Alles ging goed tot het moment dat men de pasweg opreed. De politie hield hen aan wegens het fietsen zonder licht. Nu kwam Giel erachter hoe zij met haar achternaam heette en waar zij woonde. Het ijs was toen gebroken en sindsdien zijn zij bij elkaar gebleven. Uit het huwelijk werden zes kinderen geboren, vijf jongens en n meisje.

Met 15 jaar ging Giel naar de mijn Maurits en bleef daar 35 jaar. Hij speelde een aantal jaren trombone bij de fanfare St. Caecilia. Ook zijn zonen zijn muzikaal. Het duo Jo en Fred was bijvoorbeeld destijds een veel gevraagd orkest. Ook zijn andere zonen zijn muzikaal en spelen drums, accordeon en orgel. Zijn vrouw Bertie heeft een grote hobby en wel koken en bakken. Wij mochten proeven van haar bakkunst en het was voortreffelijk. Giel heeft nu nog een hobby n.l. tuinieren.

Het was een gezellige avond en als Giel eenmaal op de praatstoel zit dan kan men menig gezellig uurtje beleven. Wij wensen het echtpaar nog vele gezonde jaren toe in Geulle.
Willy Ramaekers/Hein Peters.


Geulle 50 jaar geleden.....
Juli 1950.

  • De redactie van de "Sjakel" is nu als volgt samengesteld:
    • Jac Dekkers, Moorveld-Ulestraten
    • Godfried (Frits) Webers, Hussenberg 3
    • Louis Janssen, Hulsen 36
    • Jef Thijssen, Westbroek 34
    • v.d.Gugten, Moorveld-Ulestraten
    • Wiel Claessens, Moorveld 4a
    • Hub Lemmens, Aan de Maas 34
  • Op zondag, 2 juli vond te Geulle de huldiging plaats van de Indische militairen. Velen waren naar het voetbalveld van de Geulse Boys gekomen om een stille hulde te brengen aan hen die ver van hun dorp hun plicht deden. De voorzitter van de Boys, de heer Lowis, sprak waarderende woorden tot de Indistrijders. Ook de eerwaarde Heer Pastoor Stassen prees de correcte houding van de jongens . Tot slot van deze bijeenkomst werd er een wedstrijd gespeeld tussen de Geulse Boys en de jongens die in Indi waren geweest. De uitslag was 6 - 2 voor de Geulse Boys. Namens de militairen sprak Guus Muytjens een dankwoord aan allen die met hen meegeleefd hadden ten tijde van de politionele acties en m.n. het thuisfront dat hen zoveel mogelijk op de hoogte hield van wat er zich in Geulle afspeelde.
  • De heer Guill. Vossen, organist te Stein en dirigent van de fanfare St.Caecilia, slaagde te 's Gravenhage voor de akte Middelbaar Onderwijs Piano.
  • In de parochie van de H. Martinus werd tot koster-organist benoemd de heer H.H.G. Bonnee. De Heer Bonnee is geboren te Bunde en komende van Maasniel.
  • De Heer Guill. Simonis, Westbroek, slaagde op de M.T.S. te Heerlen voor het diploma Werkmeester. Hierbij behaalde hij het hoogste aantal punten.
  • Aan de Heer W.A. Huck, thans verblijvend in Indi, werd door de Minister van Oorlog het Oorlogsherinneringskruis met gesp verleend voor de vele verdiensten als militair i.v.m. de krijgsverrichtingen.
  • De processie naar Scherpenheuvel behoort weer tot het verleden. 183 Geullenaren namen eraan deel. Een bijzonder compliment was op zijn plaats voor de heer P.Huntjens die voor de 34e keer deel nam aan deze jaarlijks terugkerende processie.
  • Hein Peters


    Genealogie in Geulle I

    Op onze speurtochten in de Limburgse archieven komen we van allerhande zaken tegen. Zoals een "dode ackte van eenen aengedreven dooden". Het lijkt ons aardig om het gebeurde aan de relatieve vergetelheid te ontrukken, met name ook vanwege de beschrijving van de kleding van de dode. Wellicht kan dit een aanzet zijn tot het regelmatig publiceren van genealogische bijzonderheden. De sectie Genealogie van de Heemkundeverenging en de redactie van De Sjakel zien uw bijdragen met belangstelling tegemoet.

    Welnu, op 20 april 1827 verschijnt voor "Hendericus Alberrigs, eersten assessor der gemeynte Geulle" de in de akte niet met name genoemde veldbode der gemeente Geulle en die vertelt hem dat er een mens is aangedreven "aen de zogenaamde Bousch Weert in de revier de Maas". De assessor laat de dode vervolgens dadelijk door vier mannen tot zaterdag 21 april bewaken. Op die dag komt om negen uur 's morgens de vrederechter van het kanton Meerssen met zijn griffier en met de heelmeester Hempheling, inwoner van Beek, naar de plek des onheils.

    Zij visiteren (onderzoeken) de dode en constateren dat het dode lichaam gestoken was met "een instrement of mes eenen ouden duijm brijt op de linke zijde van de borst tusschen de twede en derde rubb door tot in de long", zodat ze moeten aannemen dat het slachtoffer aan die verwonding is bezweken. De dode wordt vervolgens getransporteerd naar het kerkhof der gemeente Geulle en aldaar gezerkt en begraven, na de middag om drie uur.

    De akte vermeldt nog dat de dode gekleed was "met eenen gronen rok, een blauwe laken camezaal, een blauwe laken pantelengs brook, een liene onderbrook, een paar halve stevels, eenen swarten halsdook om den hals, een redelijk fien liene humd aen het lief". Het signalement luidt als volgt: "hoog van voor hooft, stomp neus, mond grood, swart broun van haar, oud omtrent in de veertig jaeren, gans ratzig van lang in het water te hebben gelegen ".

    Op 27 april 1827 komen "de heer prokeruer des koninkx" met zijn griffier, een "heer Regter van het tribunaal van de eerste instans van Maastricht" alsmede de heer Stams, heelmeester "der stadt Maastricht" en de heer Hempheling van Beek met nog twee manschappen. Zij hebben de dode weer doen ontgraven en hebben de dode "op nuits"gevisiteerd. Zij "hebben bevonden dat den doodtsteek niet gans (is) de oorzaak is geweest, maar ook het water".

    Met de constatering "Soo is den dooden wederom begraven geworden op den kerkhof der gemeijnte Geulle en gezerkt" en de aantekening dat de akte (nummer 17) opgemaakt is op "28 aprille 1827" en ondertekend door de eerste assessor (die tekent met H. Alberigs en niet met Alberrigs, zie boven) en de getuigen H.Alberrigs soon en G. Pipers eindigt de akte. Opvallend is nog dat de getuigen niet met name genoemd worden in de akte, wellicht omdat deze situatie afwijkt van de gebruikelijke geboorte-, sterf- en huwelijksaktes, die op basis van een standaardtekst opgemaakt werden. Degene die deze akte opstelde moest het wellicht wat meer van zijn eigen "fantasie"hebben.

    Uit andere aktes kan echter afgeleid worden dat het gaat om Hendericus Alberigs, zoon van de eerste assessor, 37 jaar en Gerard Pipers, 40 jaar oud, beiden akkerman en beiden geboren te Hussenberg en aldaar wonend.

    Vraag blijft vooralsnog wrom besloten is de dode op te graven en nogmaals te visiteren. Wij zoeken verder !!


    Dagtocht senioren

    Op woensdag 14 mei organiseerde de Seniorenvereniging Waalsen wederom een dagtocht voor haar leden.
    Deze keer was gekozen voor Paleis Het Loo bij Apeldoorn. Om 08.00 uur werd er gestart vanaf de Kruisboom met een volle Bus. De eerste stop werd gemaakt in Arcen bij restaurant Roland waar de koffie met vlaai reeds klaar stond. Na een half uurtje ging iedereen weer richting bus, om na een rit van een kleine twee uurtjes aan te komen in het plaatsje Stroe bij Apeldoorn, waar in het A.C. restaurant aldaar een uitgebreide lunch besteld was voor de senioren uit Geulle. Nadat iedereen weer wat aangesterkt en uitgerust was (senioren rusten 's middags) vertrok het gezelschap dan weer om na een kort ritje aan te komen bij Nationaal Museum Paleis Het Loo (het doel van deze dag) om het Paleis en de Paleistuinen te bezoeken. Het is een bijzondere ervaring om te zien, waar en hoe de voormalige Koninklijke families geleefd en gewerkt hebben in dit Koninklijke optrekje. Tot half vijf kreeg iedereen de gelegenheid om te doen en te laten wat hij of zij wilde zien of beleven.

    Tegen die tijd was iedereen weer in de bus, om zodoende weer langzaam af te zakken richting zuiden, want in Thorn was voor onze club om zes uur het bekende diner besteld. Maar door het drukke verkeer en andere ongemakken op de Napoleonsweg werd het half acht voordat wij in Restaurant 'Awt Twaer' in Thorn konden aanschuiven om te genieten van een goed verzorgd diner.

    Wel wat laat maar toch zeer voldaan vertrok het gezelschap weer, om even voor tien uur in Geulle terug te keren. Al met al weer een fijne dag waar de senioren uit Waalsen op terug kunnen kijken.
    Willy Ramaekers


    De molenaar (mulder)

    Al eeuwen lang wordt graan tot meel gemalen ter vervaardiging van brood en veevoer. Dit gebeurt met behulp van wind- of watermolens. In elk dorp in Zuid-Limburg waar een flinke beek met voldoende watertoevoer stroomde, stond een watermolen. In de 18e eeuw stond er in Geulle ook al een watermolen: een onderslagmolen. Deze stond (vlak bij de huidige beekovergang) achter in de molenwei tegen de bosrand aan, waar Waalserbeek en Moorveldsbeek samenvloeien. De toegangsweg naar de molen, Molenweg genaamd, liep vanaf de Schieversberg schuin de molenwei in. In 1987 spoelde bij een hevige plensbui vlak bij die beekovergang de smalle kelder voor het molenrad gedeeltelijk uit. Deze kelder was dientengevolge half gevuld met mergelpuin. Bij de molen was een vijver gemaakt om voldoende watervoorraad te hebben. De contouren hiervan zijn nog zichtbaar. Het onderste deel van de molen was van mergel en de rest bestond uit "vakwerk": hout en leem.

    Er was geen woning bij deze molen. De woning, het oude molenhuis genaamd, stond in Hulsen ongeveer tegenover de straat voor de Rabobank aan de spoorzijde (de huidige Burg. Thijssenlaan). Aanvankelijk was er in dit oude molenhuis een loket waar men een treinkaartje kon kopen.

    In 1865, toen de spoorlijn Maastricht - Sittard gereed was, legde men een nieuwe weg aan vanaf voormalig caf "Lombok" tot aan het huis Thijssen aan de voet van de Moorveldsberg. Deze weg liep vr 1865 rechtdoor en kwam uit op de Poortweg achter het huidige postkantoor. Het molenhuis lag toen langs die weg. Door de aanleg van die nieuwe weg ontstond het idee om een nieuwe molen te bouwen, vlak bij de onderdoorgang van de spoorlijn.

    In de molenwei werden voldoende veldbrand-stenen gebakken om in 1878 de nieuwe molen mee te bouwen. Vanwege de hoge ligging van de watervijver werd het een bovenslagmolen. Tot 1926 bewoonde de familie Smeets de molen. Zij bouwde op het Westbroek een nieuwe molen, welke niet werd aangedreven door waterkracht, maar door een gloeikopmotor. In 1926 nam de familie Huntjens de watermolen over. Tot de zestiger jaren heeft zij daar nog gemalen. Er kon koren, tarwe en gerst worden gemalen voor brood of veevoer. De molenaars haalden het graan met kar en paard aan huis op en brachtten het na maling weer terug. Het paard droeg aan zijn haam een aantal bellen, zodat men kon horen dat de molenaar in aantocht was.

    Voor de oudere trekpaarden werd haver geplet. Gezien het feit dat hun maaltanden vaak niet meer goed op elkaar gezet konden worden, scheidden zij de haver in zijn geheel weer uit. Hierdoor leverde de haver geen enrgie meer op. Malen kostte vroeger 1/2 cent per kilo. Nog vroeger ging dit malen met gesloten beurs: de molenaar kon naar gelang het aantal kilo graan dat werd aangeleverd met een daarvoor bestemde schep n of meerdere scheppen graan of meel voor eigen gebruik nemen. Dit was de tegenprestatie voor het malen.

    En van de molenaars uit de onderslagmolen nam per definitie te veel scheppen graan of meel. Met Pasen en Kerstmis ging hij bij n van de minst strenge biechtvaders biechten. Elke keer weer biechtte hij deze zonde op en kreeg als penetentie tien Onze Vaders en tien Wees gegroetjes opgelegd. De pastoor adviseerde hem een klein kruisje in de schep te bevestigen, zodat hij tijdens het scheppen op andere gedachten zou komen. Dit advies volgde hij op. Enige tijd later kwam de pastoor de molenaar tegen en vroeg hem onder vier ogen hoe het nu ging met het kruisje in zijn schep. De molenaar zette zijn pet wat achterover en antwoordde: "Dat zal ik u zeggen meneer pastoor: f het kruisje moet uit de schep f ik zelf moet uit de molen!".
    J. Maassen


    In de heer zijn overleden

    • Op 17 juni 2000 op 70-jarige leeftijd, Lei Voncken, echtgenoot van Els Thijssen.
    • Op 17 juni 2000 op 83-jarige leeftijd, Huub Dekkers, echtgenoot van Fiena Vrancken.


    Sectie Genealogie

    In het kader van het streven van het bestuur van de Heemkundevereniging Gl om de secties van de vereniging wat meer leven in te blazen vond onlangs de eerste bijeenkomst van de sectie genealogie plaats. Hoewel de opkomst (nog ?) niet optimaal was, werd er levendig gediscussieerd over met name de doelstellingen van de sectie, de bereidheid om samen te werken en de mogelijkheden om de resultaten van die samenwerking vast te leggen en te publiceren. Ook de mogelijkheden en de onmogelijkheden van de personal computer voor de beoefening van genealogie passeerden de revue. Zeker hierover zal het laatste woord nog niet gezegd zijn. Afgesproken werd, dat de aanwezigen vr de volgende bijeenkomst van de sectie een inventarisatie maken van de onderwerpen waar men individueel aan werkt en van de informatie waarover men reeds beschikt.

    In die volgende vergadering, die plaatsvindt op dinsdag 19 september 2000 om 19.30 uur in verenigingslokaal "De Grffeldwois", wordt een en ander dan verder besproken en zullen verdere stappen op het pad van de sectie gezet worden. Vanzelfsprekend zijn ook andere leden, die belangstelling hebben voor genealogie, van harte welkom. Wellicht ook iets voor mensen die nog geen lid van de Heemkundevereniging zijn, maar die al lang van plan waren lid te worden ??

    De koffie staat klaar..... dus, tot 19 september. Voor informatie: 043-3646690 of e-mail: lvkan@home.nl. Daar kunt u ook het plan van aanpak van de sectie opvragen.


    Agenda Heemkundevereniging

    Op dinsdag 16 augustus 2000 is er weer een werkmiddag van de Heemkundevereniging in het clublokaal "de Grffeldwois", van 14.00 tot 16.30 uur.
 
Copyright © 1999-2016. 'Groeten uit Geulle' is een uitgave van de Heemkundevereniging Gäöl.