Heemkundevereniging Gl - Sjakel december 2003
 
 


De Sjakel
December 2003


Geulle in vroeger tijden.

63. Sinterklaasfeest rond 1925. (1)

De goede Sint is weer naar het warme Spanje vertrokken. Dat is ook beter voor zijn oude botten. Toch wil ik jullie nog een mooi verhaal over deze kindervriend vertellen. Het speelde zich rond 1925 in ons dorp af. De hoofdrol werd gespeeld door dr. Felix Rutten. Deze woonde indertijd met zijn vrouw, de schrijfster Marie Koenen, in villa Schieversberg aan de Moorveldsberg. Maar nu laat ik graag Felix Rutten zelf aan het woord. Ik heb alleen de huidige spelling gebruikt en voor zover bekend de namen van de overige “acteurs” erbij genoemd.
“Juist had ik enkele brieven naar de post gebracht, toen ik in de Dorpsstraat meneer kapelaan (J. Feron?) met het hoofd der school (Jozef Tilmans) ontmoette (volgens de bijbehorende tekening is hier de Kermisstraat bedoeld; deze straat heet nu Cruisboomstraat). Beide heren wilden mij iets vragen maar durfden niet zo goed te beginnen. De kapelaan lachte fijntjes en de “meester” draaide aan zijn grote snor, maar zei ook niets. Langzamerhand verloor ik mijn geduld en zei: “Alla heere, geer höbt noe einmaol ‘t mets in ’t verke gestaoke, maak ’t noe auch mer aaf.” Eindelijk durfden zij met hun vraag te komen. Of ik voor de dorpsjeugd van de school voor Sinterklaas wilde spelen?….
Als ze mij om 25 gulden hadden gevraagd was ik minder verbaasd geweest. Hun vraag verraste mij en daarom begon ik op mijn beurt aan mijn snor te draaien. Maar zoals een getrouwd man in moeilijke momenten meestal doet als hij geen raad weet, zei ik ook maar: “Daar moet ik eerst met mijn vrouw over praten.” Stel je eens voor, Sinterklaas spelen voor alle schoolkinderen, pontificeren met staf en mijter en door het halve dorp trekken met tabbaard en kromstaf, met een pruik en een baard. Zo peinsde ik verder. Maar nog eer ik thuis was, stond het voor mij vast: Ik doe het. En tegen mijn vrouw zei ik: “De volgende week ga ik Sinterklaas spelen voor de kinderen van de school. Ik heb dat met het hoofd der school .…afgesproken.”
Nu werd er druk geconfereerd in diep geheim. Hoe moest alles gaan, hoe met de braven en hoe met de stouten. De namen van de schoolkinderen zouden met hun bijzonderheden op een lijst geschreven worden. Deze lijst zou dan in een groot dik boek met een schitterende omslag worden geschoven. Verder werd afgesproken dat Sinterklaas na de plechtige ontvangst op school taaitaai en chocolade zou uitdelen. Tenslotte bedacht ik dat op de bewuste dag alle schoolkinderen tijdig moesten worden verzameld op het schoolplein om vandaar precies om twee uur naar de Maas te vertrekken. Jawel de Maas, want de goedheiligman komt, zoals algemeen bekend, uit Spanje, dan via België naar de overkant van de Maas en dan met het veer de rivier over. De “meester” grinnikte en liet mij begaan. De kapelaan lachte en juichte mijn plan toe. Als geheimzinnige samenzweerders gingen wij diep in de nacht uit elkaar.
Nu kun je in een stad misschien nog wel een geheim bewaren, maar in een dorp als Geulle zeker niet. Maar mijn plannen groeiden met de dag en ik kon het nu niet meer alleen af. Ik had een rijpaard nodig en dat beest moest voor de gelegenheid opgesierd bij de aanlegplaats van het Maasveer gereed staan. Verder had ik hondenkarren nodig met versierde honden. Deze karren moesten volgestapeld worden met, voor het grootste deel lege, kisten en dozen. Ook had ik de fanfare nodig om met de schooljeugd mee te trekken en hun Sinterklaasliedjes muzikaal te begeleiden. Al snel ging als een lopend vuurtje door het dorp: Dao geit get gebäöre….!
Natuurlijk werd gespot met de grote drukte die ik er van maakte. Men zei: “Hangt mer neet mjer aan de vaan es de ganse percessie waerd is.” Maar ik kon ze van repliek geven met hun eigen gezegde: “Maak geer uch bang veur ongelagde eier?” Toen kwam de grote dag. (Hierover wil ik in de volgend aflevering meer vertellen).

Archie Varis.

Bron:
Sinterklaas in Geulle – Gespeeld door Dr. Felix Rutten. (Dit verhaal van Felix Rutten met tekeningen van Ella Riemersma komt uit de privé-archieven van Jean Voncken te Moorveld).

2003: een gedenkwaardig jaar voor fanfare St. Martinus.

75-jarig bestaansfeest.
In het jaar 2003 is het 75 jaar geleden dat Fanfare St. Martinus opgericht is. Dit gedenkwaardige feit is gedurende het jaar in de vorm van een viertal feestweekenden herdacht.
In de vorm van een dansavond met als thema “Back to the Sixties” op vrijdag 25 april en een fietstocht op zondag 27 april heef het eerste feestweekend zijn beslag gekregen. Het tweede feestweekend op 14 en 15 juni is in samenwerking met buurtvereniging “In de Peel” georganiseerd. Op het Marktplein was dat weekend een feesttent opgebouwd. Op zaterdag 14 juni was de organisatie in handen van de Fanfare, die een dansavond georganiseerde met medewerking van de Maaskapel. Op zondag 15 juni was de organisatie in handen van buurtvereniging “In de Peel”, die daarmee haar 25-jarig bestaansfeest vierde. De opluistering van het z.g. “Peel-buffet” werd verzorgd door de Burgwache Kapel van de Fanfare.
Tijdens het derde feestweekend werd op zondag 6 juli een drumband- en tamboerkorpsen districtsfestival georgani-seerd, waaraan maar liefst 20 drumbands deelnamen. In de vorm van een podium wedstrijd en een defilé hebben de diverse korpsen hun beste beentje voorgezet.
De jubileumfeesten zijn afgesloten met een feestweekend op 15 en 16 november.

Ter ere van het 75 jarig bestaansfeest heeft de fanfare een videofilm samengesteld waarin het Geulse verleden te zien is. Verschillende aspecten van het leven in de vijftiger jaren van de vorige eeuw komen aan de orde, zoals het werken op het land, de dagelijkse bezigheden, diverse Geulse verenigingen, schoolkinderen. De band, die is ingesproken door “Hub van Gäört”, is als start van het vierde en laatste weekend gepresenteerd en aangeboden aan de makers van de video en aan de beschermheer en de beschermvrouwe van fanfare St. Martinus.

Verder zijn op zaterdag 15 november de jubilarissen van Fanfare St. Martinus gehuldigd. De heren R. Janssen en
L. Thewessem waren 25 jaar lid, de heren
J. Wijnen en W. Wijnen waren 50 jaar lid en de heer J. Wijnand was zelfs 60 jaar lid van de vereniging. Daarnaast is tijdens de feestavond een aantal dames in de bloemetjes gezet die al 30 jaar de gelederen van het, voor de fanfare zo belangrijke damescomité “bemannen”, te weten: M. Bruls - Troquet,
J. Keijsers - Freens, W. Kurvers - van Kan, B. Penders - Goessens en A. Penders - Vranken. Laatsgenoemde was daarnaast zelfs 25 jaar voorzitster van dit damescomité.
Als klap op de vuurpijl werd de fanfare tijdens de huldiging van de jubilarissen verrast door een bezoek van Burgemeester Kockelkorn. Hij kwam samen met de wethouders de fanfare feliciteren met haar 75-jarig bestaansfeest. Tevens bleek dat hij ook nog voor een andere zeer speciale gelegenheid afgereisd was naar Geulle. De Burgemeester wilde namelijk zijn waardering uitspreken namens de Meerssense gemeenschap voor de heer Leo Thijssen.
Leo Thijssen heeft zich op velerlei gebieden bijzonder verdienstelijk gemaakt voor de Geulse gemeenschap. Hij is al jarenlang lid van fanfare St. Martinus, eerst als muzikant en later als bestuurslid. Hij heeft 10 jaar het voorzitterschap van Fanfare St. Martinus op zich genomen. Naast de liefde en inzet die hij ten toon gespreid heeft voor de fanfare, heeft hij zich ook nog op vele andere gebieden verdienstelijk gemaakt voor de Geulse gemeenschap. Hij heeft vele Geulse verenigingen dat duwtje in de rug gegeven dat ze nodig hadden. Ook buiten de Geulse gemeenschap is Leo Thijssen actief geweest voor mensen en organisaties die steun nodig hadden, waarbij in het bijzonder te denken valt aan gehandicapten organisaties. Burgemeester Kockelkorn beklemtoonde dat het noemen van de gehele lijst van verdiensten te veel tijd in beslag zou nemen, maar duidelijk was dat de Meerssense- en met name de Geulse gemeenschap ontzettend veel waardering heeft voor Dhr. Thijssen, vandaar ook dat hem een Koninklijke onderscheiding ten deel viel voor al zijn verdiensten. Dit had zelfs de ere-voorzitter van fanfare St. Martinus niet verwacht. Leo Thijssen gaf in zijn eigen dankwoord aan, dat er niet zo veel momenten in zijn leven waren geweest waarmee hij zich geen raad wist. Hij kon zich ook niet herinneren dat hij ooit emotioneel was geworden, maar het feit dat hij Lid in de Orde van Oranje Nassau was geworden, had hem diep getroffen en had de emoties bij hem los gemaakt.
De festiviteiten op zaterdag 15 november hebben een vervolg gekregen met een drukbezochte receptie, waaraan veel zusterverenigingen en ondernemers deelgenomen hebben. Tijdens deze receptie werd de Fanfare familie aangenaam verrast door een cadeau van het damescomité, namelijk vier pauken, die een aanzienlijke waarde vertegenwoordigen. Dat de fanfare en drumband hier ontzetten blij mee waren, mag voor zich spreken. Na de receptie zijn de festiviteiten voortgezet met een gezellige feestavond die tot in de kleine uurtjes heeft geduurd.
Op zondag 16 november heeft het feestweekend zijn vervolg gekregen door het opluisteren van de Heilige Mis in parochie St. Martinus. Aansluitend is een brunch georganiseerd voor de gehele Fanfare familie. Deze brunch was een overweldigend succes, mede door het feit dat veel leerlingen en hun ouders hieraan deelgenomen hebben. Met een gezellige middag onder het genot van leuke muziek is het feestweekend afgesloten.

Successen Drumband.
Naast al deze feestelijkheden t.g.v. het 75-jarig bestaansfeest, is er voor de Fanfare in 2003 nog meer reden geweest om feest te vieren. Op 28 september heeft de drumband van fanfare St. Martinus deelgenomen aan het bondsconcours te Nieuwstadt. Met 92,17 punten, wat goed is voor een eerste prijs met lof der jury, hebben zij hoge ogen gegooid. Ook bereikte de drumband hiermee het hoogste puntenaantal van het totale bondsconcours, waaraan ook de drumband van de zustervereniging Harmonie St. Caecilia deelnam. De drumband van Fanfare St. Martinus mocht hiervoor de beker in ontvangst nemen. Naar aanleiding van dit resultaat is men vervolgens uitgenodigd voor het Limburgs Kampioenschap op 23 november te Maasbree. En ook nu weer gooide de drumband hoge ogen en prolongeerde men het succes van 28 september, met zelfs een nog hoger punten aantal. Met 92,83 punten en opnieuw een eerste prijs met lof der jury, werd men Limburgs Kampioen. Een prestatie van formaat, waarop Fanfare St. Martinus bijzonder trots is. Zeker gezien het grote aantal jeugdige leden van de drumband, geeft dit naar de toekomst toe bijzonder goede vooruitzichten.

Afscheidsconcert t.g.v. dirigent Erik van Mulken.
Op 30 november is een afscheidsconcert georganiseerd ter gelegenheid van het afscheid van Dirigent Erik van Mulken. Na een periode van ruim 10 jaar muzikale leiding, is op deze zondagmiddag op gepaste wijze afscheid genomen van Erik van Mulken. Tijdens het concert zijn diverse werken ten gehore gebracht door het fanfare-orkest. Ook de drumband en de jeugdleden van fanfare St. Martinus hebben acte de presence gegeven op deze middag. Het afscheidsconcert werd verder omkleed door tal van kolderieke acts met persiflages van Whoopie Goldberg, Robbie Williams, Lance Armstrong, Terry Bozzio, Stars from the Sound of Music, André Rieu en vele anderen. De concertmiddag is afgesloten met een afscheidsmars die gedirigeerd werd door de nieuwe dirigent Leon Simons, die per 1 december 2003 officieel de dirigeerstok van Erik van Mulken overnam.
De concertmiddag is een uiterst amusementvolle en gezellig middag geworden, waarmee fanfare St. Martinus haar dank betuigde aan dirigent Erik van Mulken.

Jaarwisseling

Als u dit leest is 2003 bijna voorbij. Stond 2001 in het teken van de bevrijding van Afganistan van de Taliban, in 2003 was Irak, waar de wieg van onze beschaving stond, aan de beurt en werd het regiem van Saddam Hoessein omvergeworpen. Het zal nog zeker enkele decennia duren, vooraleer het de mensen in Afganistan en Irak echt goed zal gaan, doch het begin is gemaakt.
De strijd tegen het terrorisme gaat door en dat is ook hard nodig na de bomaanslagen op o.a. Bali en in Istanbul.
Na twee jaar euro kan niet gezegd worden dat het er in de Euro-zone beter op is geworden. De prijzen zijn zo wat verdubbeld, terwijl het salaris hetzelfde is gebleven. Een salaris-verhoging zit er voor de komende twee jaar ook niet in als gevolg van de verslechterde economische omstandigheden die hier en daar zelfs tot (massa) ontslagen hebben geleid en gepaard gaan met een afbouw van ons sociaal stelsel: afschaffing van de VUT, doorwerken tot je 67-tigste, invoering van het zg. middel-pensioen, terugdringing van de WAO, verkorting van de periode dat je WW ontvangt, verhoging van de gemeentelijke belastingen, korting of zelfs afschaffing van een groot aantal subsidieregelingen.
En natuurlijk niet te vergeten de grote bezuinigingen op het vlak van de gezondsheidszorg, met alle gevolgen vandien voor de zieke en oudere mens. Na de zeven “vette” jaren zijn nu echt de zeven “magere” jaren aangebroken.. Zeker vanaf 2004 zal heel Nederland de broekriem flink moeten gaan aantrekken! Het kabinet Balkenende II zal ons wel hieraan herinneren, zelfs als wij dat weleens zouden willen vergeten.
In de hoop dat het toch nog allemaal goedkomt wens ik ieder van u het allerbeste toe voor het nieuwe jaar.

S.W.

Brieven van Pieke Junior uit de Piemelenhoek.

Ja, lui van Geul, dat vinden jullie wel get, hè, dat gedicht van de vorigende keer. En de Noonk vond het ook harstikke goed, zegt hij, en het doet hem denken wie dat hij vroeger met de kattepul schoot, recht devoor , zegt hij en dan midden debinnen, want hij raakde vroeger alles demet,… en nog veel meer, zegt Harie. En het schijnt dat Sinterklaas het verrekes druk heeft gehad dit jaar en je zou niet zeggen, dat de tijd zo slechts is, zegt de Noonk en Sinterklaas heeft schijns die van de Kerstmis al gebeld, dat die zich maar een paar man debij moet nemen, anders krijgt die zijnen toer helemaal niet rond, dit jaar zegt hij en hij heeft ter nog wel wat, waar hij geen werk meer voor heeft en dan kunnen die zich een beetje debijverdienen, zwart natuurlijk. En die van de fanfaar, die hebben een ouwe film opnieuw uitgedaan, en de harmonie staat er ook mooi op en de Noonk kon veel debij vertellen, wie we hem afdraaiden, want hij kende alle mensen die derop stongen en hij stond zelvers ook derop en Harie en Merie ook, en toen waren die nog mooi en ook Teigededraod en Stöbbes stonge derop, maar die waren al een stuk minder en die film loopt goed, want ze zijn al aan de tweede ronde begonnen en hij ging schijns zo snel dat Huub van Geurt Janssen aan de Maas bijna geen asem genoeg had om hem bij te houden. En nou is ter ook een mooi boek uit met allemaal kaarten van Geul en zo leer je je eigen dorp nog eens kennen, zegt de Noonk en ook wie het vroeger deruit zag en ik vond dat toch allemaal veel mooier en als toen ene auto op de foto stond, van Gus Roumans of van Mao van Alberigs, dan was het al druk en toen had Sinterklaas al genoeg aan een bay, die van Lombok en nu moet hij al met een paar vrachtwagels rondvaren en in Geul zal hij zich wel die van Boetskes en die van Terket de bijhalen. En misschien kan Eddie van de Flup ook nog de bij helpen, want die heeft ook deks zo’n bakbeest voor de deur staan en daar is zeker nergens anders plaats voor, maar wie de prinses is uitgeroepen had hij wel een vrachtwagel met kerstbomen op het geleeg staan en als die prinses daar de heel nacht in verstoken heeft gezeten, dan is ze wel nat geweest tot onder de erm en dan heeft ze nog geluk gehad, dat ze der nu niet zat, want dan had ze zich nog get bevroren en der waren ook een hoop prinsen, die heeft het zo goed bevallen wie ze prins waren dat ze nou weer metdoen en die gaan overal voorop lopen met de vlag, zeggen ze en Harie en Merie waren ook daar geweest, en ze hadden flink geschuinkeld en gehups en Harie had zich de nek bijna verrek, wie hij de prinses zag, zo mooi vond hij haar schijns en verrekken, zegt de Noonk altijd, dat is lank worden en daar snap ik weer bijna niks van en wie Harie heevers kwam klaagde hij over pijn in zijn hals en de Noonk zei toen dat hij nog blij kon zijn dat zijn nek zo wijd van zijn vot zat, maar als je nog zo’n kaartenboek wil kopen, dan moet je je haaien, want der zijn ters al niet veel meer en die twee wat dat gemaakt hebben, die stonden ook in de gezet op het plekske wat ze het mooiste van Geul vonden en je kon weer zien dat dat ene van de gezet van Mestreech was, want je kon gaaruits niet zien waarof dat dat was en als Sinterklaas volgend jaar nog meer vrachtwagels nodig heeft, dan kan hij misschien eens met Hupie bellen, die heeft ter ook een en die is ook nog familie van hem, en dan kan die misschien nog een prijsje voor hem maken, dan kan de Sint die wat hij nou aan de Kerstman wil overgeven, misschien wat langer aan de gang houden. En het laaste nieuws is dat bij Sjangke aan de Maas ters een paar schijns naar de tillevisie wilden gaan kijken en die hadden te diep geloerd, want die hebben de bocht helemaal niet gehaald en de hele kas van den anten neven het kapelke uitgevaren en nou weet ik nog wel veel maar ik heb geen tijd meer, want ik moet het verreke gaan voeren, dus adië en tot de volgende keer, met de groeten van jullie Pieke junior uit de Piemelenhoek.

Sylvesterconcert

De zondag tussen Kerstmis en Nieuwjaar, 28 december, geeft Harmonie St. Caecilia Geulle een Sylvesterconcert. Het concert begint om 19.00 uur en duurt ongeveer 2 uur, inclusief de pauze. Muzikaal worden er stukken uitgevoerd die licht verteerbaar zijn, goed in het gehoor liggen en sommigen zelfs bekend zullen voorkomen. Een leuke gelegenheid om tussen het kerstgebak en de oliebollen het huis een paar uurtjes te ontlopen en naar Cultureel Centrum de Harmoniezaal in Geulle te komen.
Na afloop van het concert schuiven we de stoelen aan de kant en kunt u onder het genot van een drankje nog nagenieten van deze avond.
Reservering voor dit concert is helaas niet meer mogelijk.

De Jônkheid.

Bie ôs in öt dörrep hauw eeder gehuch zien eige Jônkheid. Dao waor in öt dörrep veur de aorlog neet väöl te doon veur de jông luu. Dao waor waal ein hermenie en ein fanfaar en voetbalcub. De jônkheid waor al väöl vreuger. Eederei kôsj dao lid van waere en blieve zwoi lang esser neet getrouwd waor. De leiding waor meistal in de han van de get auwere want die wiste oet jaore langk ervaring wie alles in zie werrék ging en wie alles gereigeld moosj waere. Sôms woor contrebuusje betaald of anges woor langs de deure gegange veur de ein of anger fiëstelikheid.
Veur de verseering van de grwoite en klein persesse woor altied opte jônkheid geraekend. Ouch veur de kamersjäöt moosj de jônkheid zörrege. En dao kaom hiël get bie kieke. Dao moosjte bäög opgerich en verseerd waere mét dennegreun en pepiere rwoize. De straot woor verseerd mét vlegskes en bônte slingers. In öt veld woore klaprwoize, kaorebloome en kemille geplök. Esten eulenteul bleujde waore de wittige bloomsjerme good gesjik veur struisel. En op de dreides sting ouch nog van alles wat frisj van kleur waor. De képelkés woi de zaenge gegaeve woor, woore ekstra verseerd. En es tao de zaenge gegaeve woor, dan woore de kamersjäöt aafgesjaote. Dan wis öt hiël dörrép dat tat ei gezaengend mémént waor veur öt ganse dörrép.
Netuurlik vroog dat allemaol ön waekelang veurbereijing. Dao woore aafspraoke gemaak, inkoupe gedaon en öt werrék verdeild. De maedsjes zörgde veur de pepiere rwoize en de bônte slingers en ze vônge öt gezéllig este jônges ouch kaome hellépe, en de jônges vônge öt ouch gezéllig anges kaome ze neet.
En opte persessedaag zelléf waor alles veur daag en douw opte bein en dat waor al um vief oor in de mörrége en dan waore ze blie es alles nog op tied klaor waor.
Dan keeke ze mét plezeer nao dae fiëstelikke optoch mét de fanfaar, de hermenie, mét de bruudsjes en den heemel woi ouch de kwoirjônges leepe mét de slingerende wierooksvaate. En dan al die luu op hun paosjbés, de mansluu épaart, de vrouwluu épaart en ouch de jônges en maedsjes épaart en veurop.

Nao de persesse begôsj de kérmés en dan waor öt lestig um nog ö paar luu van de jônkheid te veinge um öt nwuödige opte ruime.
Ouch bie anger fiëste speelde de jônkheid ein rol. Este geistelik ö jubileum hauw ofte börgemeister of esser ön gouwe broeléf waor dan woor geseerd door de jônkheid. Ze kaome dan bie eij en dan woor euverlag en oetgedach wie de verseering oetgeveurd moosj waere. En dan woore de taake verdeild en eederei wis dan watter te doon hauw. Dao waore altied jônges die zich opten achtergrônd heele en angere die öt zich tot ein iër raekende um get bezungers te doon. Eeder kreeg z,n kans al moosjte sômmige waal dékker in ein hwoiger versnelling gezat waere. Die zouwe pas in aktie kômme esset al te laat waor.

Öt gebäörde ouch waal ins dat eine van de jônkheid dwoid ging. De kis mét öt liek woor dan door de jônkheid de kérrék ingedraage en nao de més de kérrék oetgedraage. Ö paar kiér bén ich dao bie gewaes. Dat waor ein dreuvige gebäörtenis die önne grwoite indrök op mich gemaak. Mèh dat is öt laeve en dao is niks aan te wille. Es Baove de wékker aaflöp dan mooste gaon en….dan mooste klaor zeen.

Mar/B

Geulle 50 jaar geleden
December 1953…

- Uit de raadsvergadering december 1953. Aan de carnavalsvereniging werd een subsidie toegekend van fl.75,00. Een aanvraag van de harmonie “St.Caeclia” om een extra subsidie van fl.500,00 bij gelegenheid van hun 60-jarig bestaan in 1954 werd afgewezen. Men was echter wel bereid een garantie-subsidie te verlenen indien om de een of andere reden de festiviteiten een nadelig saldo zouden opleveren. Een rioolbelasting zal in 1954 worden geheven. Voor degenen, die een aansluiting op het riool wensen of reeds hebben, bedraagt het tarief fl. 3,00 per jaar + fl. 1,50 voor elk inwonend gezinslid. Voor cafébedrijven fl. 5,00 en voor bedrijven boven de 500 m3 inhoud fl. 15,00 per jaar. De aansluitkosten bedragen eveneens fl. 15,00. Men blijft natuurlijk vrij al dan niet aan te sluiten.
Lang stond de raad stil bij de vaststelling van een instructie voor de aan te stellen ambtenaar van het Bouw-en Wonigtoezicht. Gedeputeerde Staten hadden in een circulaire te kennen gegeven dat het niet strookte met het algemeen belang indien deze ambtenaar ook opdrachten mocht aanvaarden van particulieren om voor eigen rekening uit te voeren. Een bepaling, waarbij aan een ambtenaar-architect vrijheid wordt gelaten ten deze particulieren te dienen, zou het hem opgedragen toezicht en de daarbij betrokken publieke belangen ernstig kunnen schaden. De Raad was het desondanks hiermede niet eens en besloot het onderhavige artikel uit de instructie te schrappen. In een volgende vergadering zal overgegaan worden tot benoeming van een ambtenaar.

- Woningvereniging. Het gemeentebestuur heeft stappen ondernomen om te komen tot de oprichting van een bouwvereniging, doch het heeft geen resultaat gehad. Er is namenlijk komen vast te staan dat de Minister bezwaar zal maken deze vereniging toe te laten om werkzaam te zijn in het belang van de Volkshuisvesting. De gemeente is hiervoor te klein.

Hein Peters.

Vervoermiddel De Kruiwagen.

De kruiwagens zijn eeuwenlang het vervoermiddel van de “kleine” man geweest. Er waren twee soorten, een open kruiwagen met lange bomen (handvatten). Deze noemde men de “lang” en werd vooral gebruikt voor het vervoer van stro, hooi en snoeihout.. de ander was een kruiwagen met een dichte bak en werd de “toe” genoemd. Deze werd gebruikt voor het vervoer van o.a. aardappels, zand of stalmest. De kruiwagens waren gemaakt van taai essenhout. Ook het wiel was van essenhout maar dan wel met ijzerbeslag. De veldwegen waren in vroeger jaren onverhard en de straten waren kiezelwegen. Om de stoten op te vangen over die slechte wegen droeg men een een leren verstelbare riem over de schouders die “help” werd genoemd. De uiteinden zaten met een lus aan de bomen vast want als je lange afstanden moest afleggen voelde je je armen niet meer.
Er was ook een combinatiekruiwagen. Deze had een losse, afneembare, bak en dan had je maar één kruiwagen nodig voor alle vervoer.
Als man of vrouw met de kruiwagen het veld in gingen namen ze één of meerdere kinderen mee en dan diende de kruiwagen als kinderwagen, maar dat was geen lolletje over die hobbelige wegen in deze gelegenheids kinderwagen zonder vering. Rond 1900 had een zekere Paul Penders uit de Kermisstraat, geboren 1869, een varken vetgemest en moest deze naar een slager in Maastricht brengen.

Hij bond met touw het levend varken tegen de kraan (opstaande rand aan de voorkant van de kruiwagen) van de lange kruiwagen vast en ging voor vijf uur in de morgen via de Hagendoornweg de baan (rijksweg) op. De baan was in die tijd ook kiezelweg. Door de voerlui die met kar en paard reden was daar spoorvorming ontstaan en voor het gemak ging iedere voerman door het zelfde spoor rijden. Maar de kantonnier gooide daar na vijf uur in de morgen op diverse plaatsen fascine (3 meter lange bundels rijshout) in die sporen zodat de voerlui met kar en paard er verplicht naast moesten rijden, want dan werd de kiezel in het midden ook vast gereden. Paul Penders (Paul van Janneke) zorgde er dus voor dat hij voor vijf uur op de baan was want dan kon hij door de karrensporen lopen met zijn kruiwagen en het 120 kilo wegende varken, want dat liep een stuk gemakkelijker. En zo ging het dan richting Maastricht via het gehucht Weert, waar in die tijd de baan liep. In Maastricht aangekomen ging het over de kasseienweg. In die tijd was er een tramspoor in de stad waar eerst een paardentram en later een stoomtram liep. Voor het gemak reed Paul met het wiel van de kruiwagen over een rail van de tramlijn maar plotseling moest hij uitwijken want daar kwam de tram aan. Door het uitwijken kiepte hij met de kruiwagen en het varken om met het nodige geschreeuw van het varken.
Het was inmiddels half acht en de mensen die te voet op weg waren naar het werk op het “groet febrik” op de Boschstraat hielpen hem weer overeind. Paul bedankte deze hulpvaardige mensen en zette zijn tocht voort. Het varken was er met enkele blauwe plekken goed vanaf gekomen
Op diezelfde tramrail overkwam J.Ghijsen (1878) van de berg met een wasmand vol met kersen op een kruiwagen hetzelfde. Aangekomen bij de suikerbakker wilde deze de kersen niet meer, omdat ze teveel beschadigd waren.

Na het varken te hebben afgeleverd bij de slager, ging Paul, na een pilsje te hebben gedronken en wat kleine inkopen gedaan te hebben, weer huiswaarts met de lege kruiwagen. Dit was zo’n 12 kilometer lopen. Hij was tegen 12.00 uur in de middag weer thuis, moe genoeg voor de hele dag. En dat alles voor 16 mark, nog geen tien gulden.
Maar een goeie kruiwagen blijft nog altijd het beste middel om vooruit te komen in de maatschappij. Ook in deze tijd nog, anno 2003.

J. Maassen


Politie varia

De laatste tijd wordt de politie regelmatig verzocht om een optocht of ander festijn te begeleiden. De politieleiding heeft besloten om als uitgangspunt voor 2004 te nemen dat in principe geen begeleiding van politie meer plaatsvindt. Omdat uit gesprekken is gebleken dat er behoefte is aan nadere informatie, volgt hieronder een artikel, waarvan ik hoop dat u hieraan voldoende informatie heeft.
Verkeersregelaars
Sinds 1 mei 2001 is een nieuwe wetgeving van kracht die voorschrijft dat mensen die op de openbare weg het verkeer regelen, aan bepaalde eisen moeten voldoen. Deze verkeersregelaars hebben, net als de verkeersbrigadiers, een wettelijke status.
Er zijn twee soorten verkeersregelaars;
A. De verkeersregelaar voor niet voorziene situaties (semi-professionele verkeers-regelaars).
Hieronder vallen onder meer begeleiders van transporten, toezichthouders verkeers- handhaving, wegwerkers, brandweerlieden, medewerkers van Rijkswaterstaat en de Wegenwacht.
B. De verkeersregelaar voor wel voorziene situaties (bijvoorbeeld evenementen). Hier-onder vallen signaleurs of hekkenbewakers bij wielerrondes, atletiekwedstrijden, voetbal-wedstrijden e.d.
Eisen voor verkeersregelaar.
De verkeers-regelaars moeten:
- Minimaal 18 jaar oud zijn;
- Een theoretische en praktische opleiding door de politie hebben gevolgd en over een aanstellingscertificaat beschikken;
- Verzekerd zijn;
- Voorgeschreven kleding dragen.
- Bij een leeftijd van 16/17 jaar mogen zij enkel opereren waar voldoende straat-verlichting aanwezig is en waar de toegestane snelheid maximaal 50 km/u bedraagt.
Als aan genoemde eisen wordt voldaan dan mogen de verkeersregelaars stop- en oprij-tekens geven.
Als niet aan de eisen wordt voldaan dan is men niet bevoegd om het verkeer te regelen. Eventuele schade als gevolg van onbevoegd optreden kan op de persoon zelf worden verhaald.
Wanneer is sprake van verkeerregelen.
Onder verkeer regelen worden verstaan alle handelingen uitvoeren, ongeacht op welke wijze, waarbij stilhouden of verwijzen van verkeer plaatsvindt. De leraar/begeleider die een groep leerlingen helpt met oversteken en daarvoor de rijbaan blokkeert en het verkeer tegenhoudt, dient als verkeersregelaar te worden aangemerkt.
Wie is verantwoordelijk
Wanneer op of aan de openbare weg een evenement wordt georganiseerd waarbij te verwachten is dat bovengenoemde handelingen verricht zullen worden, dan is de organisatie verplicht de medewerkers:
a. te verzekeren tegen persoons- en zaak-schade en tegen wettelijke aansprakelijkheid (bij volwassenen ook hulp in de huishouding);
b. door de politie te laten opleiden als verkeersregelaar;
c. van de voorgeschreven kleding te voorzien.
Inmiddels zijn een groot aantal mensen opgeleid voor verkeersregelaar waar verenigingen gebruik van kunnen maken.
Voor nadere informatie over de opleiding of over gegevens van verkeersregelaars kunt U terecht bij brigadier J. Lataster, taakveldhouder Verkeer, basiseenheid Heuvelland, District Maastricht, tel: 0900 – 8844.

Drugsspuiten
Door kinderen van de basisschool werden spuiten, vermoedelijk van druggebruikers, aangetroffen bij de visvijver in Geulle. Het dringend verzoek is om bij aantreffen van spuiten deze niet aan te raken doch indien mogelijk af te dekken. Gelieve hierna contact op te nemen met de politie (tel: 0900 - 8844) en de vindplaats door te geven. Door de politie-ambtenaren zullen dan de spuiten worden meegenomen.

Verder wens ik U alvast prettige feestdagen en een gezond en gelukkig 2004.

Hub Schoenmakers
Wijkagent.
Tel: 0900- 8844

In de heer zijn overleden

- op 16 november 2003, op 92-jarige leeftijd, Funs Kusters, Avé Maria
- Op 6 december 2003, op 80-jarige leeftijd, Wiel Kusters, Cruisboomstraat.

Rectificatie

In het artikel over het gouden huwelijksfeest van Jan Zwakenberg en Dea Evers in de Sjakel van november, is vergeten te vermeldden dat het echtpaar niet alleen drie zonen kreeg, maar ook een dochter, Carla.
Onze oprechte excuses hiervoor.

Red.

Ontvangen

Van Ton Vranken mocht de heemkunde-vereniging een video CD ontvangen met hierop een interview met o.a. Sjef Thijssen ter gelegenheid van het 50-jarig jubileum van dit blad in 1997.

Tevens ontving de vereniging van de heer W. Claessen een geschrift van pastoor Smeets met hierin een genealogisch overzicht van de gemeente Geulle in 1755

Agenda

- Op dinsdag 20 januari 2004 om 19.30 uur komt de werkgroep dialect weer bijeen in het clublokaal.
- Op woensdag 21 januari 2004 vanaf 13.30 uur kunt u weer terecht in het clublokaal voor de maandelijkse (3e woensdag van de maand) werkmiddag.

De Sjakel na 2003

De redactie van de Sjakel probeert iedere maand een zo goed mogelijk maandblad samen te stellen uit de aangeboden artikelen.
Graag willen wij nu van u horen of wij in deze opzet slagen of dat u voorstellen heeft waarmee we in uw ogen de kwaliteit kunnen verbeteren.
Reacties kunt u sturen naar de redactie van dit blad of inleveren bij het secretariaat.

21e Kerstwandeltocht

Op 26 december organiseert buurtvereiniging Oostbroek veur d’n einentwintigste kjèr de wandeltoch op twjède kersjdaag.
Gesjtart weurd vanoet Café zaal ’t Heukske aan de Hulserstroat in Gäöl. Geer kent keze oet vief versjillende aafstande.
Veur de aafstande 5, 10 en 15 km kent geer vertrekke tûsje 8.00 en 15.00 oer. Veur de aafstande 20 en 25 km kent geer vertrekke tûsje 8.00 en 13.00 oer. De insjriefkoste bedrage € 1,- per persoon, waveur geer ein prachtig, door piele oetgezat parcours krieg aangeboaje door Gäöl en umgaeving.

Es herinnering ontvunk edere deilnummer ein plekplètsje. Veer höbbe auch eine I.V.V. sjtempel. Of öt noe raegent, hagelt, störmp of sjniet, het wandele geit bie os altied door.

Auch dit jaor kent geer weer geneete van de natuur en de landelijke umgaeving. Wandel mét en geneet van de natuur die Gäöl en umgaeving uch te beje haet. Veur mjèr informatie kent geer belle met nummer 043 – 3652061 of kiek op het internet op www.geulle.com veur informatie euver Gäöl. Veur de wandeling kent geer dan kieke bie buurtvereiniging Oostbroek.

De kale berg.

Er is een boek verschenen met oude ansichtkaarten uit Geulle. De samenstellers en schrijvers, onze heemkundevrienden Arthur Sassen en Maurice Wouters hebben dat goed aangepakt. Het boekwerk met de oude prenten geeft een mooi beeld van 100 jaar Geulle. Veel ansichtkaarten hebben betrekking op de kerk, het kasteel en het hellingbos in al zijn variëteiten. Over het laatste onderdeel een korte ontboezeming.
Veel van de foto’s over het hellingbos geven diepte. Geen diepte in de zin van zwaar nadenken of een diepe kloof die zichtbaar is. Neen, met de diepte op de oude ansichtkaarten bedoel ik in dit artikel: de doorkijk in het bos die op veel plaatsen aanwezig is. Vanaf de Snijdersberg of de Penderjansknub maar ook omgekeerd van beneden naar boven is er steeds een vrije doorkijk naar de andere kant van het dorp.
Meest illustratief zijn wel de foto’s, gemaakt vanaf de bult van de Snijdersberg. Vanaf dat punt kun je vrijuit in alle richtingen naar Geulle-beneden kijken. De ‘openheid’ van de jaren veertig en vijftig vorige eeuw heeft dan opeens een heel andere dimensie. Ver kijken! En in een dorp dat gezegend is door een hoog gedeelte, kan dat bijzonder leuk zijn .... als de bomen niet te hoog zijn!

Met Staatsbosbeheer hebben we in het verleden al gepraat over open stroken in het hellingbos. Zó, dat weer een doorkijk naar beneden en naar België mogelijk wordt. Niet onwelwillend heeft Staatsbosbeheer enkele jaren geleden al ingestemd met het kappen van de een deel van de helling op de Penderjansknub. Maar het kappen van de helling rond de Bulberg is natuurlijk van andere omvang (los van de vraag of Staatsbosbeheer dat wil).

Toch een leuk thema om vanuit de Heemkundevereniging daarover eens een discussie aan te zwengelen. Niet alleen met Staatsbosbeheer. Maar eerst met u als bewoner van Geulle. Want, bij alle nostalgie over het mooie uitzicht van vroeger gebiedt de realiteit te zeggen: voor herstel van (een deel van) het uitzicht moet er heel wat arbeid gedaan worden, niet één keer maar telkenjare!
Ik zou zeggen, laat uw mening (op schrift of elektronisch) eens horen bij de redactie. Met een brede achterban is het makkelijker om met Staatsbosbeheer te overleggen over een open strook in het bos rond de Bulberg.

Paul Notten

Geullenaar gekwalificeerd voor finale Nationale beroepenwedstrijd

Geullenaar Bart Willems, wonende in de Pastoor Smeetsstraat, heeft zich tijdens de voorronde van de nationale beroepen-wedstrijden gekwalificeerd voor de finale.
Ruim 170 jonge talentvolle vakmensen in de metaal en elektro streden in november om een plaats bij de beste vijf in hun vakgebied. Deze regio was met drie vakkanjers vertegen-woordigd en hiervan heeft de bij Amecspie (voormalige Melotte) werkzame Bart Willems zich, binnen zijn vakgebied sterkstroom-installatie, als tweede gekwalificeerd voor de finale van de nationale beroepenwedstrijden in de Jaarbeurs te Utrecht van 16 tot en met 20 maart 2004.
Bart, namens de redactie van de Sjakel wensen we je veel succes tijdens deze finale!

Feestelijke presentatie boek 'Groeten uit Geulle'.

Onder grote belangstelling werd zaterdag 29 november het boek "Groeten uit Geule - een dorp in kaart gebracht" gepresenteerd. Het boek, samengesteld door Maurice Wouters en Arthur Sassen, toont een verzameling van meer dan 250 ansichtkaarten van bijna 100 jaar geleden tot heden. Speciaal ter gelegenheid van het boek hebben de samenstellers ook nieuwe ansichtkaarten uitgebracht.

Tijdens een gezellige avond in café Auwt Gäöl werd het eerste exemplaar van het boek overhandigd aan mevrouw Van Rijckevorsel - van Aefferden, dochter van de voormalige Geulse burgemeester en vroegere bewoonster van het kasteel van Geulle. Tegenwoordig wordt dit kasteel bewoond door haar dochter en schoonzoon, het echtpaar Tonino.

Het voorwoord was geschreven door de heer Tonino. Toepasselijk, daar het kasteel binnen de collectie ansichtkaarten in het boek een prominente plaats inneemt. Het was dan ook de heer Tonino zelf die met een korte toespraak de avond opende en de samenstellers feliciteerde met het behaalde resultaat.

Na de uitreiking van het eerste exemplaar aan mevrouw Van Rijckevorsel - van Aefferden sprak ook de heer Hein Peters, voorzitter van de Heemkundevereniging Gäöl, zijn dank uit, waarna vervolgens het boek werd uitgereikt aan de overige aanwezigen.
De avond werd extra luister bijgezet door de Limburgse troubadour Jos Meessen, met toepasselijke muziek in het dialect.

De belangstelling voor het boek overtrof alle verwachtingen van de samenstellers. Vooraf waren er bij intekening al meer dan 320 boeken verkocht, maar in de weken voor de kerst bleek de belangstelling nog groter waardoor er al meer dan 400 exemplaren werden verkocht.
Het boek en de ansichtkaarten worden o.a. verkocht bij De Bloomerie te Geulle.


Veer weinsje uch.......

De redactie van de Sjakel en het bestuur van Heemkundevereniging Gäöl willen al hun lezers, leden en adverteerders prettige feestdagen toewensen en een zeer gelukkig en gezond 2004.

Wij hopen gezamelijk met u dat ook 2004 een gezegend jaar mag zijn voor Geulle, onze parel aan de Maas.



 
Copyright © 1999-2016. 'Groeten uit Geulle' is een uitgave van de Heemkundevereniging Gäöl.